Reis door Servië en Montenegro met de trein

Redactie Lonely Planet

Van Belgrado naar Bar – ‘spectaculair’ is het juiste woord voor deze route, die vanaf de Servische hoofdstad door onbedorven berglandschap naar de Adriatische kust van Montenegro leidt.

Tijdens de reis van 12 uur duikt de trein de Dinarische Alpen in en rijdt door kloven, over hoge bruggen en over een oud tektonisch meer. Deze spoorlijn, die dwars door het westen van de Balkan snijdt, komt op de meeste toeristenkaarten niet voor. Voor reizigers die graag buiten de gebaande paden treden biedt de reis een weelde aan authentieke cultuur en ongerepte natuur.

Begin: Belgrado
Eind: Bar
Vertrek: Dagelijks
Afstand: 476 km
Duur: 12 uur

Zonsondergang boven het oude centrum van Belgrado, het beginpunt van de reis | Foto: mareandmare / iStock

Verloop van de reis

De spoorlijn Belgrado-Bar heeft geen sexy bijnaam als ‘Royal Scotsman’ of ‘Rocky Mountaineer’, maar ‘De oude Joegoslaaf’ zou passend zijn. Toen de aanleg van de 476 kilometer lange spoorweg in 1951 begon, stond de Socialistische Federale Republiek Joegoslavië in haar kinderschoenen: het was een zwak statenverband in de westelijke Balkan. Maar toen de route van de Pannonische vlakte naar de Adriatische Zee in 1976 werd geopend, compleet met 254 tunnels en 234 bruggen, was het land een geopolitieke macht geworden, een schakel tussen het Westen en de Sovjet-Unie.

Inmiddels is Joegoslavië in zeven landen uiteengevallen. De spoorlijn, die Servië met Montenegro verbindt, en een miniem stukje door het oosten van Bosnië en Herzegovina rijdt, is gebleven. Maar de lijn is meer dan alleen een – tegenwoordig internationale – route van A naar B. Het spoor ligt in de Balkan en is een levensader in een stuk land waar culturen eeuwenlang met elkaar verweven zijn geweest. Tussen oost en west reis je door landschappen die eerder zijn doorkruist door Grieken en Illyriërs, door Romeinen, Byzantijnen, Ottomanen en Oostenrijk-Hongaren. De trein rijdt door een levend museumstuk dat in de tijd bevroren is.

De trein rijdt langs het azuurblauwe water van het Meer van Shkodër in Montenegro | Foto: Simon Dux / iStock

Dit gevoel begint al voor je in de trein stapt. Bij de monding van de Sava in de Donau staat het elegante station van Belgrado uit 1884, met een vale, retro Habsburg-gele kleur. Voor je in de comfortabele coupé stapt, kun je je makkelijk voorstellen hoe 19de-eeuwers dezelfde voorbereidingen troffen – water, brood, kaas, flacon met rakija – toen dit een belangrijke halte van de Orient Express was. Binnen een uur verdwijnt de wirwar van metaal en beton, en de stad maakt plaats voor platteland. Smaragdgroene heuveltjes spelen haasje-over tot ze over de horizon uit het zicht duiken. Buiten leunt een oud echtpaar bij een hooiberg op hun hooivorken. Achter hen ligt een stenen boerderij met groentetuinen en pruimenbomen ervoor. Veel buitenlandse passagiers zijn verrast door de schoonheid van de omgeving, de bergen, de steile ravijnen en de eindeloze afdalingen.

Net als alle grote entertainers bewaart de trein de superlatieven voor de finale. Bij zonsondergang gaat het spoor over het 499 meter lange en 198 meter hoge Mala Rijekaviaduct, een van de hoogste spoorbruggen ter wereld. Vervolgens glijdt de trein over het Meer van Shkodër, het grootste van de Balkan, op de grens tussen Montenegro en Albanië. En ten slotte komt hij aan in Bar, waar de oudste olijfboom ter wereld staat. De Adriatische zeelucht markeert het einde van de route... maar het begin van je Balkan-odyssee.

De reis eindigt in Bar, Montenegro, aan de Adriatische kust | Foto: AlexanderNikiforov / iStock

Het leven aan boord

De rijtuigen zijn versleten en toe aan een opknapbeurt, maar wel comfortabel. Hoewel er vaak een restauratiewagen is – in het hoogseizoen (jun-sep) altijd – is het aan te raden om op station Belgrado, bij de bakkerij naast het loket, water, snacks en eten te kopen. De croissants, sandwich of burek (pasteitje van filodeeg gevuld met vlees) zijn daar goedkoper, verser en beter, je hoeft in de trein niet te wachten en je kunt rustig in je coupé je maaltijd nuttigen. Neem ook doekjes mee. Toiletpapier en een schone wc zijn helaas niet gegarandeerd. Je hebt de keus tussen de eerste en tweede klas, maar wat de stoelen betreft is dit vooral een etiket. De verschillen zijn belangrijker voor nachttreinpassagiers.

Make it happen

Er gaan dagelijks twee treinen in beide richtingen. Koop een dag van tevoren een ticket op het station. Naast het ticket is een reservering verplicht. De reis is het mooiste als enkele reis van Belgrado naar de Adriatische kust. De vroege trein vanuit Belgrado in de zomer geeft fantastische zonsondergangen te zien in de Dinarische Alpen in Montenegro. Aan de rechterkant van de trein heb je de mooiste uitzichten. Ga voor een actuele dienstregeling en meer informatie naar srbvoz.rs.

Deze en nog veel meer treinreizen over de hele wereld vind je in Lonely Planet’s Mooiste Treinreizen.

Openingsbeeld: AlexanderNikiforov / iStock