De vier mooiste treinritten van Sri Lanka

Redactie Lonely Planet

Je hebt treinritten, en je hebt Sri Lankaans treinritten. Het eiland is dan wellicht klein, je vindt er toch een aantal van de adembenemendste spoorwegen van de wereld. Je tuft langs woonwijken terwijl een forens op je schouder in slaap valt en zigzagt door smaragdgroene theevelden en dik tropisch regenwoud terwijl je een maaltje van curry en rijst naar binnen werkt. Soms maak je dit allemaal mee op één reis.

De stoomtreinen van weleer die thee en specerijen vervoerden zijn er niet meer, maar de kleurrijke dieseltreinen die ter vervanging zijn gekomen maken net zulke mooie reizen door het Sri Lankaanse landschap. Als je dol bent op treinreizen, boek dan vroeg tickets voor een van deze vier epische treinreizen in Sri Lanka.

Van Colombo naar Kandy

Deze treinrit staat op het reisschema van bijna iedereen die naar Sri Lanka gaat. De drie uur durende reis van Colombo naar Kandy leidt je uit de grote stad door het uitgestrekte groen van Sri Lanka's spirituele hoofdstad, waar de legendarische Tempel van de Heilige Tandrelikwie staat. Hier ligt naar verluidt een echte tand van Boeddha.

Onderweg hobbel je langs glooiende heuvels, rijstvelden, weelderige tropische regenwouden, palmbomen die zwaaien in de wind en stationnetjes met tinnen daken en conducteurs in onberispelijke uniformen. Zodra je de blakende kustvlakte verruilt voor de heuvels, voel je de lucht afkoelen en het klimaat aangenamer worden.

De route tussen Colombo en Kandy was in eerste instantie aangelegd rond 1860 voor de nieuwe Ceylon Government Railway, die van de hoofdstad naar de kust liep en dwars door het beboste binnenland liep om koffie en thee te vervoeren. Tegenwoordig reizen de meeste mensen in tegenovergestelde richting. Dit is een perfecte introductie tot Sri Lankaanse treinreizen, en verreweg de meest sfeervolle en plezierige manier om vanuit Colombo naar het heuvelachtige binnenland te reizen.

Van Kandy naar Badulla

De reis van Colombo naar Kandy was slechts een opwarmertje voor de meest spectaculaire treinrit van Sri Lanka, namelijk de hoofdlijn uit het Britse tijdperk, gebouwd als handelsroute voor de belangrijkste export van Sri Lanka: thee. 

De reis van Kandy naar Badulla duurt zeven tot acht uur, en snijdt dwars door het theelandschap van Sri Lanka, langs krullende en kronkelende plantages die als een soort vingerafdrukken van een reus in het groene heuvelachtige landschap zijn gedrukt. Franjes van citroengras en cannastruiken zorgen voor een sierlijke border langs de randen, terwijl theeplukkers in regenboogsari's kleurflitsen lijken in de zee van groen. Om het meeste van het uitzicht te genieten zoek je een plekje in een deuropening van de trein, waarbij je je voeten boven het spoor kunt laten bungelen.

De laatste etappe van Ella naar Badulla is misschien niet de meest spannende, maar er zijn wel een paar prachtige staaltjes 19de-eeuwse techniek te zien die de trein door valleien en ravijnen loodsen. Net ten noorden van Ella buigen de sporen over een fotogenieke stenen brug met negen bogen, waar het spoor een cirkel maakt en onder zichzelf doorloopt. Voor veel reizigers is Ella het eindstation, zodat ze naar een uitkijkpunt bij de brug kunnen wandelen voor een fotomoment.

Van Colombo naar Galle

De Indische Oceaan spoelt zowat tot aan de spoorrails tijdens de rit zuidwaarts van Colombo naar Galle, een stad gesticht door de Portugezen. Hier komt een frisse bries en de geur van zeezout je tegemoet in de wagons. Ga je aan de rechterkant van de trein zitten, dan heb je schitterend uitzicht over de oceaan.

De spoorlijn komt aan bij de kust net ten zuiden van Galle Face Green, een groot stadspark aan de rand van de hoofdstad, en volgt de kust voor de rest van de reis. Als je de aantrekkingskracht van al dat blauw niet meer kunt weerstaan, dan kun je onderweg uitstappen in Moragalla om te snorkelen tussen de koraalriffen of in Hikkaduwa, waar surfers over de golfen deinen en smoothies drinken in café's aan de kust.

Of je er nu voor kiest om vroeger uit te stappen of niet, zorg ervoor dat je sowieso iets van de waren proeft van de verkopers die onderweg de rijtuigen binnenkomen. Smul van boterachtige suikermaïs, vers fruit of verpakte curry en rijst terwijl je de kust van Sri Lanka bewondert: kinderen en honden spelen in de branding en steltenvissers rusten op hun houten zitstok.

Van Anuradhapura naar Jaffna

De spoorlijn naar het uiterste noordelijke puntje van Sri Lanka werd een tijdlang onderbroken door gevechten tussen boeddhisten in het zuiden en hindoeïstische Tamils in het noorden tijdens de burgeroorlog. Toen de laatste Yal Devi Express op 13 juni 1990 Jaffna binnenreed, werd hij verwoest door bommen. Lege rijtuigen werden hergebruikt als militaire bunkers, sporen werden vernield voor schroot en stations raakten in verval. 25 jaar lang waren treinreizen naar het noorden een grijs verleden.

Maar toen klonk in 2014 weer het schrille geluid van locomotieven die richting Jaffna reden. Het spoor is vernieuwd en de rit duurt tegenwoordig drie en een half uur. Jaffna is heel anders dan de oude boeddhistische stad Anuradhapura en laat weer een hele andere kant van Sri Lanka zien. Je laat de glimmende witte stoepa's achter in Anuradhapura, en in plaats daarvan zie je kleurrijke kovils (tepels) op het platteland terwijl je naar het Hindoestaanse noorden reist. Ook laat je de toeristenmassa's achter je, want niet veel internationale reizigers bezoeken de noordkust.

Op het laatste stukje, in de buurt van Jaffna, wordt het landschap vlakker en zie je stukken water en zoutpannen als de trein de Elephant Pass oversteekt: de zwaar gemilitariseerde flessenhals die als ingang van het schiereiland Jaffna dient. Hoge palmyrapalmen rijzen boven het landschap uit dat nog steeds de littekens van de oorlog draagt, maar je ziet ook de eerste scheuten van verjonging, want dorpen en townships herpakken zich na decennia van conflict. Aan het einde wacht Jaffna zelf, een levendige hindoe-stad met een koloniaal hart. Vanaf hier kun je de ongerepte eilanden voor de kust ontdekken. 

Treinreizen in Sri Lanka

Er liggen sporen door het hele eiland, en de trein is vaak maar ietsjes duurder dan de bus, comfortabeler en heeft beter uitzicht. Op de website van Sri Lanka Railways kun je meer informatie vinden over routes. Tickets boek bijvoorbeeld via een reisbureau of op de stations zelf. 

Er zijn verschillende klasses in de treinen. De derde klasse is open voor iedereen, dus het is er nogal opgepropt. De tweede klasse geeft je iets meer ruimte en de bankjes zijn comfortabeler. Er is ook een optie om van te voeren een plek te reserveren. In de eerste klasse heb je airconditioning. De meest luxe ervaring zijn de eersteklas "observatiesalons" met grote ramen. Je voelt je hier wel een beetje afgezonderd van de reuring en het landschap.

Voor eerste- en tweedeklas tickets moet je minstens een week van tevoren reserveren. Voor een derdeklas ticket kun je gewoon op de dag zelf aankomen. Zoek een plekje op de vloer bij een van de open deuren tussen de wagons, daar geniet je het meest van de frisse lucht.