Zwolle: een dag in de Hanzestad

Luc de Groot
Zwolle: een dag in de Hanzestad

In Zwolle vind je een unieke mix van historische grandeur en een moderne, bruisende sfeer. Binnen, maar ook buiten de oude stadsmuren kent de stad een groot cultureel en culinair aanbod. Voor ochtend, middag en avond: deze spots mag je niet missen tijdens een dag in de Hanzestad.

Ochtend

Mijn dag begint met een wandeltocht vanaf het station. Vanaf hier loop ik de stad in via de Zeven Alleetjes, een straat die zijn naam mogelijk te danken heeft aan het landgebied van een oud nonnenklooster dat weeskinderen verzorgde. Doordat in het gebied zeven steegjes samenkwamen, waaronder de naastgelegen Tuin-, Herten- en Venestraat, zou de straat aan zijn naam zijn gekomen.

Aan het einde van de straat bereik ik de stadsgracht en bevind me daarmee plotseling in een oase van groen. De vele parken met onaangetaste natuur maakten Zwolle in 2004 en 2005 tot de groenste stad van Nederland, waarbij het in 2006 zelfs verkozen werd tot de groenste stad van Europa. Het is duidelijk dat Zwolle die status heeft willen behouden, want het groen rondom de stadsgracht lijkt het jaar rond door een tuinier te zijn onderhouden.

De Sassenpoort
Sassenpoort

Vanaf de stadsgracht zie ik in de verte de Sassenpoort. Deze oude stadspoort, die in 1409 gebouwd werd, is een van de best bewaarde monumenten van Zwolle. De doorgang werd gebouwd als onderdeel van de stadsverdedigingswerken en is nog de enige overgebleven poort uit de ommuring van de stad. Wanneer ik me richting de poort begeef, is het formaat hetgeen wat me als eerste opvalt. De grote omvang diende niet alleen als symbool voor de rijkdom van Zwolle, maar ook zodat karren vol munitie onder de poort konden staan. Dit in het geval dat vijanden uit het naastgelegen Kampen de stad probeerden te belegeren. Nog altijd hebben de Zwollenaren hun bijnaam te danken aan de rivaliteit tussen de twee steden. Zo bood Zwolle in een periode van gewapende vrede het klokkenspel uit de grote toren te koop aan, waarbij de Kampenaren het bedrag in muntstukken naar eigen keuze mochten uitbetalen. Zo kwam op een dag een wagen vol zakken koperen munten de stad binnenrijden, en hadden de Zwollenaren na het tellen van alle munten pijn aan de vingers gekregen. Vandaar de bijnaam, die inmiddels met eer gedragen wordt: de Blauwvingers. (sassenpoortzwolle.nl; Sassenstraat 53)

De binnenstad

Wanneer ik de historische binnenstad van Zwolle betreed, lijken de voorstraten van de stad in niets op andere steden in Nederland. De stad ademt een middeleeuwse sfeer met haar pittoreske smalle steegjes en huizen met klassieke gevels. De Grote Kerk, die mede door zijn statuur het centrale punt van de stad vertegenwoordigt, kijkt uit over de Grote Markt. Met uitzondering van het bekritiseerde groen glazen standbeeld van de beschermengel Michaël, is hier de klassieke stijl behouden. Vanaf het plein zie ik boven de daken van de gezellige terrasjes de hoge toren van de Peperbus uitsteken. Naast de Basiliek van Onze-Lieve-Vrouw-ten-Hemelopneming, vind je de 75 meter hoge toren, die zijn naam dankt aan de vorm van een oude peperbus. De toren is vanaf veel plekken in Zwolle te zien en is te beklimmen tot de eerste omgang, waarbij je op een hoogte van 51 meter over de stad uit kunt kijken. (peperbus-zwolle.nl; €3; Ossenmarkt 10)

De Stadsbakker

Bij deze rustieke bakkerij op de Blijmarkt vind je ambachtelijk Zwolsch brood. Ik neem een belegd broodje met humus, tomaat, parmaham en rucola en proef waarom de Stadsbakker in 2013 van de inmiddels gestopte gids “Bakker met Ster” het hoogst haalbare aantal van drie sterren kreeg voor hun ambachtelijke broden. Het broodje is net als het beleg kraakvers en de service is snel en vriendelijk; een aanrader. (destadsbakker.nl; Blijmarkt 4)

Middag

Bonami Spelcomputermuseum

Ik pak de bus richting het industriegebied ten noordoosten van de stad. Hier vind je naast de “usual suspects” IKEA en McDonalds, ook het stadion van eredivisionist PEC Zwolle en de thuisbasis van basketbalvereniging Landstede. Mijn bestemming voor deze middag is echter het Bonami Spelcomputermuseum. Ondanks het grauwe uiterlijk van het industriële pand, ademt de ruimte bij binnenkomst een onmiskenbaar gevoel van nostalgie. Ik word geholpen door een vrouw van middelbare leeftijd die mij in niet meer dan dertig seconden, alsof ik geen tijd te verliezen heb, uitlegt welke route ik het beste kan nemen om aan dit avontuur te beginnen.

Zodra ik de hal binnenloop en de eerste computer aanschouw, een Lorenz Teleprinter uit 1955, merk ik dat hier meer te zien is dan alleen oude spelcomputers. De hele geschiedenis van de computer is hier in groten getale uitgestald, en ik weet door de weelde aan oude machines eigenlijk niet zo goed waar ik moet kijken. Ik loop langs de tijdlijn voorbij de eerste computers van Philips, gigantische bakbeesten met het geheugen dat inmiddels past in een chip ter grootte van je pink. Daarna langs de eerste computers met zowaar een beeldscherm, totdat je uiteindelijk aankomt bij de eerste échte spelcomputer: de Atari 2600, met daarop uitsluitend het spelletje Pong.

Vanaf daar merk je dat de markt een grote vlucht neemt en worden het aantal pixels met het jaar verdubbeld. Van de Gameboy naar de Nintendo 3DS, en van de Playstation 1 naar Playstation 4: in het museum wordt het duidelijk hoe snel de ontwikkeling van technologie is gegaan in de afgelopen decennia. Als je uitgekeken bent op de uitgebreide spelcomputer-geschiedenis, mag je losgaan in de arcadehal waar je gratis toegang hebt tot een rijkdom aan oude retrospellen. Ik herontdek het verslavende effect van Pinball en speel een potje Daytona Racing met een vrouw die hier met haar kleinkinderen is, maar het stiekem zelf net zo leuk vindt. (computermuseum.nl; €15; Ossenkamp 4)

Waanders in de Broeren

Sinds 2013 bevindt boekhandel Waanders zich in de Broerenkerk in Zwolle, en wordt door vele gezien als een van de mooiste boekwinkels van Nederland. De Broerenkerk, die in 1465 is gesticht, deed eerst een half millennium dienst als kerk, waarna het vanaf 1983 voornamelijk gebruikt werd voor culturele evenementen en exposities. Tot aan de zomer van 2010 had het rijksmonument geen duidelijke functie, totdat boekhandel Waanders het zes jaar geleden overnam. Onder de gewelven van de kerk bewonder ik het aanbod van ruim 1000 vierkante meter aan boeken, tijdschriften en cadeauartikelen. De boekenkerk is heel modern ingericht, en verweeft het nieuwe met het oude door zowel het historische orgel als het moderne glas-in-lood raam te behouden. Met drie verdiepingen aan boeken, een expositieruimte en brasserie Smaak in de Broeren, zou ik in Waanders alleen al een middag zoet zijn. (libris.nl/waanders; Achter de Broeren 1-3)

Avond

Stadscafé Blij

Op het plein van de Grote Markt vind je stadscafé Blij. Het café, gehuisvest in het historische monument gebouw De Harmonie, heeft door de jaren heen verschillende functies gekend: van herensociëteit tot hotel en van discotheek tot grand café. Met uitzicht op de Grote Kerk, bestel ik op het gezellige terras een Peroni en sla onder het genot van de lage avondzon mijn boek open om bij te komen van een indrukwekkende dag Zwolle. (blijzwolle.nl; Grote Markt 13a)

Brasserie Jansen

Ik sluit de dag af bij Brasserie Jansen. De muren van het restaurant staan vol met zwartwit foto’s van klassieke beroemdheden zoals Marilyn Monroe, Frank Sinatra en Dean Martin, en ademt een relaxte en informele sfeer. Het motto “Eet wanneer je er zin in hebt”, is dan ook zeer toepasselijk, alleen al om het feit dat de brasserie van 10 tot 10 geopend is. De gehele kaart is beschikbaar, dus wie om 11 uur in de ochtend zin heeft in een tiramisu, of om 7 uur ’s avonds in een bakje cornflakes met melk: het kan allemaal.

Ikzelf bestel een Affligem Blond met een van de “Jansen’s Classics”: De Brasburger 4.0 met dikke frieten. Het is een smakelijk einde van een ideale dag Zwolle. Een stad waar op veel gebieden het oude met het nieuwe verweven is, en elkaars schoonheid lijkt te versterken. Zwolle is de perfecte stad om, zonder de drukte van de randstad, te genieten van een fantastisch culinair en cultureel aanbod. Een stad met een rijke historie, maar met een even moderne sfeer. Een unieke samensmelting in een unieke stad. (brasseriejansen.com; €18,80; Nieuwe Markt 14)

Openingsbeeld: iStock / Sjo


Volg Lonely Planet op Instagram