Verleden en heden in Tirana

Redactie Lonely Planet
Verleden en heden in Tirana

Tirana, de hoofdstad van Albanië, is perfect gelegen tussen de stranden van de Adriatische kust en de wandelpaden van de zogenaamde Vervloekte Bergen, die deel uitmaken van de grotere Dinarische Alpen in het westen van de Balkan. Maar laat je niet misleiden, deze stad is meer dan alleen een springplank voor de rest van je reis.

De stad bruist van kracht en een ontluikend zelfvertrouwen, dat gevoed wordt door ouderwetse gastvrijheid en een vernieuwde esthetiek. Smakeloze, betongrijze gebouwen zijn nu het canvas voor een regenboog aan creatieve uitspattingen. Forenzen worden aangemoedigd om te fietsen in plaats van te rijden en de groene ruimte krijgt terecht weer een prominente plaats temidden van de eclectische architectuur van de stad.

Het Skanderbergmonument en de Et'hem Bey-moskee | Foto: Andrii Lutsyk / Shutterstock

Dit zijn echter alleen de uiterlijke karakteristieken. Het stadsbeeld wordt op smaak gebracht door de heerlijke juxtapositie van cultuur en tijdperken. In deze Albanese spil komen Illyrische, Romeinse, Ottomaanse en Italiaanse invloeden en geschiedenis bij elkaar. Maar de stad is er ook een van interessante contrasten. Herinneringen aan het communisme, dat met een ijzeren vuist regeerde na de Tweede Wereldoorlog, liggen verspreid over een metropool vol met boer-tot-bordrestaurants en moderne cocktailbars.

De berg Dajti torent 1611 boven Tirana uit, en vanuit een een Dajti Express-gondel, die de berg met de stad verbindt, heb je een uitstekend uitzicht. Vanuit dit perspectief lijkt deze architecturale en culturele melange te gonzen van activiteit. De centrale schakelplaats is het Skanderbegplein, dat de hoofdboulevard in tweeën snijdt en wordt geflankeerd door het Nationaal Historisch Museum, de Et'hem Bey-moskee en het Nationale Theater. Naarmate de kabelbaan verder omhoog glijdt, vervaagt het stadsgezicht en gaat het over in dichtbegroeide bossen van coniferen en beuken, die het aangezicht van het 293 vierkante kilometer grote nationaal park Dajti domineren.

Revolutionairen op de muur van het Nationaal Historisch Museum | Foto: John Copland / Shutterstock

Het verleden omarmen

Albanezen doen geen moeite om hun geschiedenis te verbergen. Integendeel, ze omarmen het als een eerbetoon aan wat is overwonnen. Dit merk je bijvoorbeeld als je vraagt naar must-see bezienswaardigheden van de stad. Bijna iedereen zal trots plekken opnoemen die het vroegere despotische regime van het land, geleid door dictator Enver Hoxha, markeren. Hoxha en zijn partij hielden de bevolking voor vier en een half decennium in een isolement, vanaf het einde van de Tweede Wereldoorlog tot 1991.

Het House of Leaves is de recentste plek die zich buigt over deze moeilijke tijd en de bijkomende paranoia die het land overspoelde. Voorheen was dit gebouw het hoofdkwartier van de Nationale Inlichtingendienst van Albanië en in 2017 ging het opnieuw open als het Museum voor Geheim Toezicht (Secret Surveillance). De ruimte en zijn voormalige doel – het bijhouden van dossiers, of “leaves”, over de bevolking – is een ruwe herinnering aan hoe pervers ongecontroleerde en geïsoleerde macht kan zijn.

In cafés in Tirana wordt Turkse koffie nog steeds op de traditionele manier bereid | Foto: Alla Simacheva / Shutterstock

From Blloku with love

Op 10 minuten zuidwaarts lopen vanaf het Skanderbegplein, over de rivier de Lana, ligt de wijk Blloku. Deze wijk biedt alweer een innovatief voorbeeld van hoe het verleden kan worden hervormd. Ooit was het verboden terrein voor gewone burgers; de buurt was bestemd voor de corrupte communistische bazen van het regime. Vandaag de dag zijn de straten van Blloku gevuld met trendy restaurants, lounges en designerwinkels.

Bestel eens een cocktail bij Rooftop XVI, op de 16de verdieping van de Sky Tower, en geniet van de zonsondergang voor je je onder de jetset begeeft die in deze buurt komt om te feesten. Neem het panorama in je op en loop dan naar de lager geleden bar Radio voor een tweede ronde. Dit is een ontspannen oase voor 30- en 40-plussers waar een aantrekkelijk arsenaal van whisky’s de ruimte deelt met antieke radio's en waar livemuziek en DJ-sets de standaard zijn.

Tirana sluit de top-10 af van Best in Europe 2018. Bekijk de volledige lijst hier. 

Openingsbeeld: Milosk50 / Shutterstock


Volg Lonely Planet op Instagram