Met de trein van Bilbao naar Ferrol

Redactie Lonely Planet

Als je geen haast hebt, is een reis over de langste Europese smalspoorbaan iets voor jou. De FEVE is een drietal spoorlijnen die een onwaarschijnlijke route door Noord-Spanje vormen, van Bilbao in Baskenland naar Ferrol in Galicië, met meer dan honderd haltes. De trein negeert de drukke vakantieresorts en rijdt vastberaden door ruwe tunnels, langs steile ravijnen en onder autowegen door. Hij voert zijn passagiers rustig en tevreden door een verbluffend groen gebied van ongerepte bergen, stevige streekgerechten en vriendelijke mensen. 

Begin: Bilbao  
Eind: Ferrol 
Vertrek: Dagelijks 
Afstand: 650km 
Duur: 12-15 uur 

VERLOOP VAN DE REIS 
Je reis begint in Bilbao, een industriehavenstad met een artistiek hart. Verken voor je instapt de legpuzzel van middeleeuwse en avant-garde-architectuur: hier staat 15de-eeuwse gotiek vlak bij de schubvormige titanium platen van het Guggenheim Museum. Pintxos (de Baskische versie van tapas) met een drankje is hier dé manier om te lunchen met kuadrilla (Baskisch voor ‘je stam’).  

Spoorwegingenieurs kiezen meestal de weg van de minste weerstand, leggen spoorlijnen aan door rivierdalen en volgen natuurlijke contouren. Zo niet de FEVE, die niet op de meeste Spaanse spoorwegkaarten staat, hoewel hij deel uitmaakt van het staatsbedrijf Renfe Operadora: hij neemt een grillige route langs de Atlantische kust en stopt midden tussen de weilanden bij verbleekte gele stationsgebouwen met gebarsten tegels.  
De in 1965 gebouwde FEVE is een lokale spoorlijn voor lokale bewoners. Je deelt je coupé met forensen die met hun telefoon bezig zijn, of met dorpelingen die op weg zijn naar de slager of hun hond naar de dierenarts brengen. Voor plattelandsbewoners is dit een kans om te proeven van de cultuur en voorzieningen van de stad en om onderweg bij te kletsen. Ga na Bilbao rechts zitten met je gezicht naar achteren en bekijk de verdwijnende buitenwijken terwijl de lijn het binnenland in kronkelt, totdat hoge kranen en een uitgestrekte riviermond Santander aankondigen. Met zijn grote belle-époquegevels, luchtige lanen en schaduwrijke pleinen is deze karaktervolle hoofdstad van Cantabrië geknipt voor warme, ontspannen dagen.  
Een uur verder ligt het rustige plaatsje Cabezón de la Sal, genoemd naar de vroegere Romeinse zoutmarkten. Aan de smalle straten staan oude casas señoriales (huizen van edellieden), waar nu kleren aan de balkons te drogen hangen.  

Let in Asturië op het kustdorp Ribadesella, in de S van de rivier de Sella. Hier serveren escanciadores (ciderschenkers) de lokale drank en kun je je op het terras van een eenvoudig café aan de boulevard verschansen achter een stapel mosselen. Slenter vervolgens langs een laan met sierlijke Indiano-herenhuizen, gebouwd door Spaanse zeelieden die rijk waren teruggekeerd uit Latijns-Amerika.  

De FEVE neemt nu een nog wildere route, langs de grillige kalkstenen rotsen van de Picos de Europa. Hoeves met rode daken en hórreos (graanschuren op stenen pilaren) staan verspreid over de velden, beneden in de rivier schieten kano’s door stroomversnellingen en op de perrons slaan locals huisgemaakte cider achterover. Inmiddels ben je gevallen voor de charme van dit bescheiden treintje, dat standvastig de gejaagdheid van het moderne leven weerstaat, en zich niets aantrekt van de nieuwe autovías(snelwegen) om zich heen.  

Asturië staat bekend om de in grotten gerijpte kazen en stevige gerechten zoals fabada Asturiana: een stoofschotel van fabes (bonen), pittige worst en bloedworst. Je kunt je tas volstoppen met vacuümverpakte ingrediënten uit een van de vele delicatessenzaakjes in Oviedo. Hierna begint de route kapsones te krijgen. Hij rijdt onder hoge viaducten door, doorsnijdt diepe dalen en stopt op piepkleine stations in the middle of nowhere. Spichtige eucalyptusbomen kietelen de ramen bij de ongerepte kust van Galicië, waar het verleidelijk is om bij een van de kleine stations uit te stappen. Vanaf Loiba is het 2 kilometer lopen naar de spectaculaire Praia do Picón, waar je achterover kunt leunen op de “mooiste bank ter wereld” en kunt kijken hoe de golven op de granieten kliffen slaan. 

Op weg naar Ferrol wemelt de Rías Altas (de oostelijke helft van de noordkust van Galicië) van fjordachtige getijderivieren waar weinig toeristen komen. Volgens de locals is het er zo vredig dat zelfs de kastanjes in slaap vallen. Met een FEVERail Card kun je 30 dagen onbeperkt reizen, maar vaak is het net zo goedkoop om telkens een apart kaartje te kopen. Trek zeven dagen uit voor een relaxte trip. Reis in juli en augustus voor lekker warm en droog weer. Van maart tot mei of in september-oktober vermijd je de drukte. 

De ongerepte kust van Galicië | Foto: Parshina Olga / iStock

HET LEVEN AAN BOORD  
De FEVE-trein is op zich niets bijzonders; het is een lokale trein voor lokale bewoners. Maar de stoelen zijn comfortabel, het uitzicht is prachtig en je hebt vaak een hele coupé voor jezelf. Er is geen restauratiewagen, maar dat is des te meer reden om uit te stappen en een van de vele lokale specialiteiten uit te proberen. Neem eten mee en vertrouw niet te veel op de dienstregeling. Als er geen trein komt, is er wel een bus of taxi die je op weg kan helpen. 

UPGRADES 
Het luxueuze trein-hotel van El Transcantábrico rijdt in zeven dagen langs de gehele noordkust van Spanje, inclusief dagexcursies. Hij heeft leren stoelen, massagedouches, een bibliotheek, een clubrijtuig en gin-tonic van de tap. Kijk voor meer details op www.renfe.com/trenesturisticos

MAKE IT HAPPEN 
Er rijdt drie keer per dag een trein van Bilbao naar Santander, elk uur tussen Santander en Cabezón de la Sal en twee keer per dag van Santander naar Oviedo en van Oviedo naar Ferrol. Het FEVE-net is onafhankelijk van het Spaanse spoorwegnet (Renfe) en heeft vaak een eigen station. Bekijk de dienstregeling op www.renfe.com en koop kaartjes op het station. 

Deze en nog veel meer treinreizen over de hele wereld vind je in Lonely Planet’s Mooiste Treinreizen

Openingsbeeld: Justin Foulkes/Lonely Planet