Kosovo: tien jaar authentiek avontuur

Redactie Lonely Planet
Kosovo: tien jaar authentiek avontuur

In 2018 viert Kosovo een decennium onafhankelijkheid. Volgens vele demografische en administratieve maatstaven is deze ruitvormige republiek in het hart van het Balkan-schiereiland nog steeds een jonkie. Toch bevindt Kosovo zich de laatste jaren steeds meer op de radar van ontdekkingsreizigers.

De reden voor die snelgroeiende populariteit als reisbestemming is simpel. Op slechts een paar uur vliegen van waar dan ook in Europa kunnen reizigers de gebaande paden achter zich laten en zich onderdompelen in een nieuwe wereld. Een wereld van avontuur en culturele ervaringen, waar de ziel van de Oude Wereld nog voelbaar is.

Hoofdstad Pristina bij zonsondergang | Foto: Vanik Zoltan / 500px

De voormalige autonome provincie in het voormalige Joegoslavië is het op één na nieuwste land van de wereld en in Europa het land met gemiddeld de jongste bevolking. Dit jaar viert Kosovo zijn eerste “ronde” verjaardag. Een heugelijk feit, maar het afgelopen decennium is helaas niet zonder slag of stoot verlopen. Op 17 februari 2008 werd in de hoofdstad Pristina de onafhankelijkheid uitgeroepen, maar slechts 116 van 193 VN-lidstaten hebben de verklaring erkend. Gelukkig schetsen politieke agenda’s maar zelden een juist beeld van een plek. Dat is waar reizen voor gemaakt is – en er zullen weinig reizigers zijn die niet verliefd worden op de gastvrijheid, rijke traditie en het bergachtige landschap van Kosovo.

Kosovo is ongeveer vier keer zo klein als Nederland en heeft een populatie van bijna twee miljoen mensen. Het land heeft twee bergketens en twee van de beste langeafstands-wandelroutes van het continent: de Peaks of the Balkan, een cirkelvormige route die ook door Albanië en Montenegro loopt, en de Via Dinarica, die van Slovenië naar Macedonië acht landen doorkruist. In dit heuvelige landschap liggen tientallen wijngaarden verscholen en ’s zomers staat de prachtige stad Prizren, aan de voet van het Shar-gebergte, in het teken van het veelgeprezen filmfestival Dokufest. De oude stad, waar de invloeden van het Ottomaanse rijk nog duidelijk zichtbaar zijn, wordt dan omgetoverd tot één grote openluchtbioscoop.

Het Rugova-gebergte in Kosovo is ideaal voor lange hikes | Foto: Rilind H / 500px

Avontuur op twee fronten

Een groep trekkers staat op de top van 2.656 meter hoge berg Gjeravica. Deze top is het hoogste punt van de “Vervloekte Bergen” (Bjeshkët e Nemuna in Albanees, Prokletije in Servisch). De bergen maken deel uit van de Dinarische Alpen in het westen van de Balkan, die zich uitstrekken tot aan de Adriatische kust. Vanaf hier gezien voelt de wereld eenvoudig en eeuwenoud. Ver beneden zich zien de trekkers gletsjermeren helderblauw glinsteren in hun baden van steen. Nog verder daaronder zien ze een kudde schapen, die op het commando van de keelklanken van hun herder als een golf in een andere richting afbuigen. Grillige bergtoppen vullen het panorama en voeren het oog naar het westen, richting de grens met Albanië en Montenegro, waar ze vervagen in de uitgestrektheid en de kromming van de aarde.

Het landschap mag dan eeuwenoud zijn, de avonturiers op deze klimtocht maken deel uit van een nieuw soort wereldwijd toerisme ­– een die meer verwacht van begeleide excursies dan de typische bezienswaardigheden. Kosovo’s recente succes is te danken aan het feit dat het land zich in de perfecte positie bevindt om een voorbeeldfunctie te vervullen voor een nieuwe trend in de reisindustrie: de drang naar authenticiteit en inventievere reizen.

De Sultan Fatih Moskee in Pristina | Foto: OPIS Zagreb / Shutterstock

De ideale ontdekkingstocht door dit onontdekte land begint in de “Newborn” hoofdstad Pristina, met een wandeling langs de autovrije Nene Tereza Boulevard, die bezaaid is met cafés, en een bezoek aan de Sultan Fatih Moskee uit 1461. Ontdek vervolgens het groeiende aantal boetieks en bistro’s in de stad voordat je de stad verlaat en koers zet richting de top van de Gjeravica. Eenmaal boven kampeer je onder de sterrenhemel naast het Gjeravicameer, krijg je les in boulderen en kom je tot rust met een yogasessie met een waanzinnig uitzicht. Het avontuur eindigt in een gastvrij dorp, met een traditionele maaltijd van flija: een gerecht dat bestaat uit meerdere deeglagen afgewisseld met een soort zure room en op traditionele wijze boven gloeiende kolen wordt bereid.

'Vanwege onze nieuwheid en de open aard van ons toerismemodel zijn innovaties in sommige opzichten gemakkelijker in een land als het onze,' verteld Uta Ibrahimi, de oprichter en eigenaar van Butterfly Outdoor Adventure in Pristina. Ze staat aan de voet van de berg na te praten aan het einde van de yogales. Ibrahimi, een pionier in de industrie, is de eerste etnisch Albanese vrouw die de Everest heeft beklommen en ze wil nu ook de 13 andere achtduizenders (bergen hogen dan 8.000m) veroveren. 'Kosovo heeft ook het geluk dat we twee bergketens hebben', vervolgt Ibrahimi. 'Vanaf deze bergtop kijken we uit over Albanië en Montenegro. Maar in het Shar-gebergte, in het westen, delen we een grens en een bergrug met Macedonië. Daar zijn de bergen zelfs nog groter en vind je het skiresort Brezovica. Wij zijn een volk dat avontuur in de botten heeft zitten.'

De Pasha moskee en stenen brug uit het Ottomaanse tijdperk sieren de oude stad van Prizren | Foto: milosk50 / Shutterstock

Cultuur ontmoet het witte doek

Geen enkele plaats kan alleen van avontuur leven. Sinds 2002 fungeert het internationale documentaire- en kortefilmfestival Dokufest als de artistieke hartslag en het culturele kruispunt van Kosovo. Elk jaar in augustus komen reizigers en filmliefhebbers van over de hele wereld samen in de oude stad Prizren voor de grootste filmbijeenkomst van het land. 

In deze oude stad vol eeuwenoude moskeeën en kerken, een middeleeuws fort op de top van een heuvel en een oude stenen brug uit de Ottomaanse tijd, worden nu overal schermen geplaatst om in negen dagen meer dan 200 films te laten zien. Festivalgangers kunnen zich vermaken met non-fictie, korte fictieve, geanimeerde en experimentele cinema. Er zijn ook kunstexposities, muziekprogramma's en filmworkshops en -masterclasses, om nog maar te zwijgen over de feesten die de hele week gehouden worden.

Uitzicht over Prizren | Scott Biales / Shutterstock

Make it happen

Inwoners van de EU hebben geen visum nodig om Kosovo te bezoeken. Je vliegt er vanuit meerdere grote Europese rechtstreeks heen. Binnen het land kan je het beste met de bus reizen. Voor kortere afstanden is de taxi een makkelijke en relatief goedkope optie. 

Kosovo staat op nummer 4 in de top-10 van Best in Europe, bekijk de volledige lijst hier. 

Openingsbeeld: Jakup Jakupi / 500px 


Volg Lonely Planet op Instagram