Duurzaam wildlife-programma: Rwanda

Redactie Lonely Planet

Een conservatieprogramma in Rwanda heeft geholpen de ernstig bedreigde wilde berggorilla’s te redden en creëerde al doende een blauwdruk voor duurzaam behoud van wilde dieren. 

Rwanda is vergeleken met zijn buren minuscuul – de gigantische Democratische Republiek Congo overheerst het westen, terwijl Tanzania de Serengeti en de Kilimanjaro opslorpt voordat het de Indische Oceaan bereikt in het oosten – maar hier, verstopt in een klein noordwestelijk randje van het land, bevindt zich een van de laatste overgebleven berggorillapopulaties in de wereld.

Eeuwen van stropen, verlies van leefomgeving en conflicten zijn van grote invloed geweest op de berggorilla; hun aantallen dalen zo snel dat werd verwacht dat ze voor de 21ste eeuw al uitgestorven zouden zijn. Maar met gedeeltelijke dank aan Rwanda’s deelname in het International Gorilla Conservation Programme begint de populatie langzaamaan te groeien. Er leven nu zo’n 600 gorilla’s in de smaragdgroene bergbossen en mistige toppen van het Virungagebergte, een reeks slapende vulkanen op de grens van Rwanda, Oeganda en de Democratische Republiek Congo. Twaalf gorillafamilies leven momenteel in Rwanda’s Volcanoes National Park.

Door duurzaam toerisme te gebruiken als hulpmiddel om langetermijnveranderingen in conservatie te implementeren, heeft Rwanda een routekaart gecreëerd die ook in andere landen kan worden ingezet. Het idee is simpel: gebruik de opbrengst van het park om de bedreigingen voor de gorilla’s te verminderen. Hieruit volgden initiatieven als het Gorilla Guardians Village, waar voormalige stropers geld verdienen door hun verhalen te delen in plaats van op dieren te jagen, en samen te werken met lokale gemeenschappen om natuurlijke hulpmiddelen duurzaam in te zetten.

Rwanda heeft ook andere wildlife-overwinnigen te vieren. Doordat er minder dan ooit gestroopt wordt is het Nationaal Park Akagera gelukt om leeuwen en oostelijke zwarte neushoorns te herintroduceren in diens safarilandschappen, wat Rwanda weer een Big Five-land heeft gemaakt.

Elders in het westen wordt er in het nieuwste nationale park van het land, Gishwati Mukura, gewerkt aan een ambitieus project van landschapsrestoratie. Het gebied valt onder de Albertine Rift, een biodiverse eco-regio waar je een scala aan inheemse apen, vogels en bomen vindt. Het landschap is uitgeput door volksverhuizingen, boerderijen en mijnwerkzaamheden, maar overnachtingen in hoeves en meeslepende tours met traditionele helers zijn een paar manieren waarop toerisme wordt ingezet om het delicate landschap nieuw leven in te blazen.

Openingsbeeld: Guenter Guni/Getty Images