Dundee: designstad van Schotland

Redactie Lonely Planet
Dundee: designstad van Schotland

In een land dat zo veel te bieden heeft is Dundee misschien niet echt een voor de hand liggende bestemming. Desalniettemin heeft de op drie na grootste stad van Schotland grootse plannen om haar rauwe, postindustriële landschap om te vormen tot een bloeiend centrum van cultuur en vooraanstaand design met het nieuwe V&A museum van architect Kengo Kuma.

Op een ijzige zondagavond kom ik aan en begeef ik me naar Malmaison voor een eersterangs uitzicht op het nieuwe V&A Dundee. In de ondergaande zon krijgt de rivier de Tay een koperachtige glans en lichten de betonnen lagen van het museum goudkleurig op. Het ontwerp is geïnspireerd op de kliffen van Arbroath en ziet er zowel oeroud als modern uit, als een kruising tussen een pyramide en een ruimteschip. Het heeft een diepliggend, gewelfd portiek dat je uitdaagt om onbekende werelden te komen ontdekken. De voorsteven steekt uit over het water naast Captain Scott's RRS Discovery, alsof het gebouw ieder moment los kan breken van de wal om zich bij het Antarctische onderzoeksschip te voegen op nieuwe reizen.

Het V&A is het jongere broertje van het originele Victoria & Albert Museum in Londen, waar 's werelds grootste collectie decoratieve kunst te vinden is. Er bestaat geen twijfel over dat deze jongste telg op zichzelf al een triomf is, maar het is daarnaast ook een katalysator voor grote veranderingen. Het V&A staat in het midden van een grootschalig herontwikkelingsproject van Dundee’s waterkant, dat in 2001 van start ging. Het project heeft een onooglijke wirwar van slecht uitgedachte wegen en kantoren vervangen door Slessor Park, een nieuw treinstation en een zich rap ontwikkelende mix van hotels, kantoorpanden en restaurants, zoals Waters Edge.

Het V&A weerspiegelt een hernieuwd vertrouwen in de toekomst van Dundee | Foto: Ross Fraser McLean

De stad keerde een halve eeuw lang haar rug naar deze scheepswerven, maar nu de verbinding met de rivier weer in ere is hersteld nodigt het museum de inwoners van Dundee uit om Craig Harbour opnieuw te ontdekken en om samen Schots design te vieren. Het heeft veel werk gekost om tot dit punt te komen, maar je krijgt het gevoel dat iedereen in Dundee zijn steentje heeft bijgedragen. Het is niet de eerste keer dat gezamenlijke inspanning zo'n resultaat heeft opgeleverd. Een voorbeeld hiervan is het Dundee Rep, het enige repertoiretheater in Schotland. Het kon in 1982 zijn deuren openen op grond die was geschonken door de Universiteit van Dundee, en is gebouwd met de €225.000 die middels een publieke oproep was opgehaald. Of wat te denken van Dundee Contemporary Arts (DCA), dat van een oud parkeerterrein veranderde in een van de succesvolste kunstorganisaties in Groot-Brittannië, met een bekroond leercentrum en de bruisende Jute Café Bar.

De Dundee Council heeft naast het Waterfront Masterplan en het nieuwe V&A de afgelopen 25 jaar nog meer successen kunnen vieren. Zo maakte de raad de oprichting van The Space mogelijk, een multifunctioneel podium voor de Scottish School of Contemporary Dance. Ook financierde de gemeente gedeeltelijk de herontwikkeling van het Dundee Science Centre, die twee miljoen pond koste. Als klap op de vuurpijl steunde de raad de gevierde restauratie van de High Mill in het historische textielmuseum van de Verdant Works. 'We hebben de mogelijkheid om Dundee de komende jaren voorgoed te veranderen en die kans mogen we niet missen,' vertelt raadslid John Alexander. Hij heeft een diepe passie voor zijn thuisstad. Hij is het jongste gemeenteraadslid in Schotland (29 jaar), aan het roer van de stad die het hoogste percentage 18- tot 29-jarigen in het land kent; hij heeft groot belang bij die toekomst.

Ook de geschiedenis is nog zichtbaar in Dundee, bijvoorbeeld in de vorm van het McManus museum in een prachtig 19de-eeuws gebouw | Foto: strelka / Shutterstock 

In Dundee's transformatie van een van de meest achtergestelde steden in Schotland staat ontwerp centraal; een bewuste beslissing om de weg vrij te maken naar een welvarende toekomst op basis van culturele investeringen en een creatieve economie. De stad levert immers enkele van de beste ontwerpers van Groot-Brittannië, maar ook videogame-ontwikkelaars, grafisch kunstenaars, animators, dansers en choreografen, en biomedische pioniers die de medicijnen van de toekomst creëren. Dundee is een rijke bron van creatief kapitaal en daarom in 2014 door UNESCO bekroond met de status van City of Design.

De positieve nieuwe instelling van de stad overtuigt locals om weer terug naar huis te keren. Zo opende Duncan Alexander in 2016 zijn speciaalbierbrouwerij 71 Brewing in de voormalige Blackness gieterij, waar je heen kunt voor rondleidingen en proeverijen. De brouwerij zit in de buurt van Verdant Works en de Wasps Studio's, die ruimte bieden aan jonge kunstenaars wiens werk je daar ook meteen kunt kopen. Er zijn plannen voor foodtrucks in de gieterij en voor een samenwerking met straatkunstcollectief Open/Close, die als missie heeft om via muurschilderingen een route te maken die bezoekers langs de creatieve hotspots van de stad leidt.

Op mijn laatste dag rijd ik naar de pittoreske voorstad Broughty Ferry, voor een lunch in Adam Newth's verfijnde strandrestaurant The Tayberry. Het is een prachtige dag en de rivier de Tay glinstert in het zonlicht. Aan de overkant van het water zie ik Tentsmuir, een dikke strook van dennenbos langs het strand. In de zomer schijn je hier zelfs dolfijnen te kunnen zien zwemmen. Mensen zijn met hun honden op het strand aan het spelen en mijn bord met duurzaam geproduceerde Scrabster Coley smaakt me heerlijk. Dundee is de reis absoluut waard, voor design en nog nog veel meer.

Dundee staat op nummer 6 in de top-10 van Best in Europe 2018. Bekijk de volledige lijst hier. 

Openingsbeeld: Ross Fraser McLean


Volg Lonely Planet op Instagram