De witte wildernis van Spitsbergen

Redactie Lonely Planet

Ontdek de ijskoude, onaardse schoonheid van Spitsbergen, een eilandengroep tussen de Noordpool en Noorwegen.

In de Arctische sneeuwstorm is er niets dan wit. Wit boven, wit onder, overal wit. Het is onmogelijk om te weten of je 10 meter of 10 kilometer zicht hebt. Zes onverschrokken husky’s trekken de kleine houten slee deze leegte in. Hun tongen hangen uit hun bekken en hun staarten slaan wild heen en weer. Er is niets te zien van de slee voor ons, maar de honden volgen de geur van hun roedel. In dit vreemde, ijzige land voelen ze zich thuis.

De slee schokt en slipt over een dikke laag golvend ijs van een fjord. De storm gaat enigszins liggen en voor het eerst in uren zien we in de verte de contouren van bergrichels. Dan doemt er een mast op uit het wit. Twee masten: een eenzame zeilboot, ingevroren in een uitgestrekte zee van ijs, met de belofte van warmte, comfort en de lekkerste warme chocolademelk ten noorden van Moermansk.

Husky's trekken een slee voort door de sneeuw | Foto: Philip Lee Harvey / Lonely Planet

Een reis met een hondenslee naar een vastgevroren schip spreekt erg tot de verbeelding. Het echoot het begin van het boek Frankenstein van schrijfster Mary Shelley, waarin een ontdekkingsreiziger vast komt te zitten in het ijs bij de Noordpool en hier de uitgeputte Victor Frankenstein treft, die achter zijn ontsnapte monster aan zit. In het echte leven vond de 19de-eeuwse ontdekkingsreiziger Fridtjof Nansen zijn weg naar de noordelijke zeeën met zijn schip de Fram. Schepen als deze voeren in de zomer zo ver mogelijk richting de polen en lieten zich dan invriezen. Later gaf Nansen zijn schip aan Roald Amundsen, voor zijn inmiddels beroemde reis naar de Zuidpool.

Vandaag de dag is er maar een plaats ter wereld waar je kunt verblijven op een ingevroren schip: hier op Spitsbergen, waar het Nederlandse schip het Noorderlicht in de winter vastgevroren ligt in Tempelfjorden.

Een husky bij het schil Noorderlicht | Foto: Philip Lee Harvey / Lonely Planet

In het gezellige dekhuis van de Noorderlicht worden de dikke thermospakken uitgetrokken en de ledematen langzaam ontdooid met warme chocolademelk. Ted, de goedgehumeurde Nederlandse kapitein, moet lachen en gebaart naar de dichtgevroren patrijspoort. ‘Eigenlijk was het plan om op een jacht in de Caraïben te rentenieren.’
Er wordt een stevig maal geserveerd van spinaziequiche met gehakt en een heerlijke appeltaart als toetje. Daarna kunnen we eindelijk onder de warme dekens in de hutten kruipen en vallen de husky’s buiten in hun kennels in een hoognodige, diepe slaap. Die arme Dokter Frankenstein zou zich een ongeluk kunnen kloppen op het luik; niemand zou wakker worden om hem erin te laten.

’s Ochtends vroeg is de storm helemaal gaan liggen. Het zal nog uren duren voordat de zon boven de horizon uit zal komen, maar in de eerste paarse ochtendgloed is het eindelijk mogelijk om de enorme Tempelfjorden helemaal te overzien. Dit is de reden om naar de polen te komen: een 360 graden-uitzicht op een bizarre, etherische schoonheid zoals je die nergens anders ter wereld kunt vinden. Het is een landschap met de proporties van de Afrikaanse savannes of de woestijnen in Azië, maar dan uitgevoerd in geslepen kristal. Het schip bevindt zich temidden van een enorm winterlandschap van golvend zee-ijs bedekt met sneeuw. Het ijs wordt omgeven door een bleke, wazige mist. Een seconde is er een zwarte stip te zien in de verte: een zeehond die even met zijn hoofd uit een wak tevoorschijn komt om rond te kijken. Kale bergen rijzen op vanuit de uithoeken van de fjord, de zwarte rotsen bedekt met dikke lagen ongerepte sneeuw. En het is er doodstil, zoals alleen een windstille plek, zonder bomen, gras of insecten, dat kan zijn. Totdat de husky’s wakker worden en al blaffend vragen om hun ontbijt.

Meer winterse avonturen? Trek het Poolse Woud in!

Openingsbeeld: Philip Lee Harvey / Lonely Planet