De Pantanal van Brazilië: een gigantische beestenboel

Redactie Lonely Planet
De Pantanal van Brazilië: een gigantische beestenboel

De Pantanal in Brazilië, Bolivia en Paraguay is een gigantisch gebied van 210.000 vierkante kilometer dat in 2000 werd uitgeroepen tot Werelderfgoed. Het prachtige gebied haalt met gemak de top vijf van beste plekken ter wereld om wilde dieren in hun natuurlijke habitat te zien.

Van december tot maart verandert de Pantanal door afvloeiing van zeven rivieren in een geweldig vruchtbaar drasland. In juni keert het tij (letterlijk) en begint het water zich terug te trekken: veel van de 600 vissoorten in de regio komen dan vast te zitten in steeds kleiner wordende vijvers, meren en kanalen. Van juli tot december verzamelen veel wilde dieren zich bij de krimpende wateren om zich tegoed te doen aan deze enorme hoeveelheden vis: een perfect moment om je ogen bij uit te kijken. Zo’n dichte concentratie wilde dieren zie je in de Nieuwe Wereld niet vaak.

De ibis baant zich een weg door het gras op zijn hoge poten | Foto: aaprophoto / iStock

Dit is het moment dat steltlopers (meerdere soorten reigers, ooievaars, ibissen en platalea) zich beginnen te vestigen in enorme, lawaaierige koloniën die hele vierkante kilometers kunnen beslaan. Bijna net zo imposant is het uitzicht op de 20 miljoen zwarte kaaimannen die zich bij iedere drinkplaats in de regio verzamelen. Op één vierkante kilometer kunnen tot wel 150 kaaimannen te vinden zijn (de hoogste aantallen ter wereld). 

Ook capibara’s, anaconda’s (die tot wel zeven meter lang kunnen worden), moerasherten en jaguars worden tot de drinkplaatsen aangetrokken. Deze unieke regio staat in zijn geheel werkelijk bol van de wilde dieren. Wat de Pantanal ecologisch gezien zo speciaal maakt? Het is een combinatie van de cerrado savannes van Centraal-Brazilië en de groene chaco van Paraguay. Een eindeloos doolhof van vijvers, meren, rivieren, bossen en eilanden – en daarmee een leefgebied voor 200 soorten zoogdieren en 650 vogelsoorten.

De open vlaktes van de Pantanal | Foto: Uwe-Bergwitz / iStock

De Amazone krijgt misschien meer roem en glorie toebedeeld, maar de Pantanal is voor wildlife een veel betere bestemming. In het Amazonegebied verstoppen de dieren zich in het dichte gebladerte, maar op de open vlaktes van de Pantanal zijn ze zelfs voor de meest ongeoefende toeschouwer duidelijk zichtbaar. 

De jaarlijkse overstromingen beschermen het gebied tegen stedelijke ontwikkeling en verstoring. Tot op de dag van vandaag is het zeer dunbevolkt, met hier en daar een enkele grote ranch (een fazenda) die er tijdens het droogseizoen al 200 jaar vee laat grazen. Het gebied wordt daarom ook wel het Wilde Westen van Zuid-Amerika genoemd. Mensen komen er zo weinig voor dat poema’s, ocelotten, manenwolven, reuzenmiereneters en kroonarenden er vreedzaam kunnen leven.

De Transpantaneira gezien vanuit de lucht | Foto: Uwe-Bergwitz / iStock

Er zijn weinig mensen en geen dorpen. De afstanden zijn zo groot en het vervoer over het land zo slecht dat mensen zich verplaatsen in kleine vliegtuigjes en motorbootjes: reizen met een 4x4 is niet in alle seizoenen mogelijk. De overstromingen maken systematische landbouw eveneens onmogelijk, waardoor menselijke invasie beperkt blijft. In plaats daarvan is de regio een geweldig rijke voedingsbodem voor wilde dieren. De beste manier om de Pantanal te bereiken is langs de Transpantaneira, een weg die in juli lang genoeg droog blijft om de 150 kilometer van Poconé, bij Cuiabá, in zuidelijke richting naar Porto Jofre op de Rio Cuiabá te rijden (of fietsen).

Openingsbeeld: MikeLane45 / iStock


Volg Lonely Planet op Instagram