Ontmoet de maker: De Weense Hoedenmaker

Redactie Lonely Planet
Ontmoet de maker: De Weense Hoedenmaker

Hoeden hebben zich van een broodnodig en praktisch kledingstuk in de 19de eeuw ontwikkeld tot een fashionstatement. We ontmoeten een man die trends leidt met zijn handgemaakte hoeden.

 In Mühlbauers atelier op de tweede verdieping aan een slaperige straat in het centrum van Wenen, maken een stuk of 15 hoedenmakers hoeden zoals toen het merk begon in 1903. Het personeel, vooral vrouwen, is overwegend jong en gebruikt ratelende oude naaimachines om strohoeden van bananengras te maken en hamert op vilt dat is uitgerekt over dikke houten mallen. Hun creaties worden nog steeds gestoomd in een roestige, door vuur aangedreven, stoombel die al ruim honderd jaar in gebruik is.

Caption

Het proces doet denken aan tijden van weleer, maar de trilby’s, baretten en clochehoeden zijn bewust op hedendaagse modeliefhebbers gericht. De drie hoedontwerpers van Mühlbauer bedenken elk jaar tot wel 220 nieuwe ontwerpen, die terechtkomen op de hoofden van stijliconen als George Clooney, Madonna en Lady Gaga. Brad Pitt schijnt zelfs zo’n groot fan te zijn, dat hij jaarlijks wel 20 tot 30 Mühlbauer-hoeden zou kopen. Mühlbauer heeft twee minimalistische winkels in Wenen, waar klanten in kasjmier de verlichte hoeden bewonderen als waren ze kunstwerken. De hoofddeksels zijn ook te vinden in modetempels over de hele wereld, van Parijs tot New York. Geen enkele stad heeft echter meer verkooppunten dan Tokio, waar de locals weglopen met de geschiedenis, kwaliteit en aandacht voor detail van Mühlbauer. Dit succes is grotendeels te danken aan Klaus Mühlbauer (de vierde generatie). Toen hij in 2001 het familiebedrijf overnam, was het een licht uitgeput, mid-level kledingbedrijf, waar hoeden slechts een vijfde deel van de omzet vormden. Hij besloot zich uitsluitend te richten op handgemaakte, modieuze hoeden – hoewel hoeden op dat moment niet beslist in waren. ‘Het was een enorm risico,’ zegt Klaus. ‘Het voelde erg kamikaze.’

 De ondernemende overgrootmoeder van Klaus, Julianna, stichtte het bedrijf toen Wenen aan het begin stond van een intellectueel en artistiek gouden tijdperk. Aan het begin van de 20ste eeuw waren hoeden, zo zegt Klaus, ‘als schoenen, zonder ging je de straat niet op.’ Het bedrijf bloeide op met de hele hoedenindustrie van Wenen; op een gegeven moment had Julianna’s zoon en opvolger Robert 12 winkels verspreid door de stad. Maar in de jaren 60 van de vorige eeuw begonnen mensen hun hoeden af te danken ten gunste van de tegencultuur vol vrij wapperende lokken – en toen Klaus’ ouders, Heinz en Brigitta, het bedrijf overnamen, waren ze gedwongen tot een breder aanbod, van traditionele Oostenrijkse kleding tot jeans. Toen Klaus aan de beurt was, werd zijn beslissing evenzeer gedreven door emotie als zaken. ‘Ik had een hoedenmakersopleiding gevolgd toen ik jonger was,’ zegt hij. ‘En ik was verliefd geworden op de magie van het ambacht. Toen ik het bedrijf goed onderzocht, ontdekte ik dat juist hoeden hetgeen was wat ons bedrijf speciaal maakte. We hadden alleen een grotere markt nodig.’

Het gesis van de stomers en het geratel van de naaimachines in het atelier, is het bewijs dat hoeden helemaal terug zijn. Meer dan 20.000 hoeden van alle soorten worden hier elk jaar met de hand gemaakt. Het personeel doorloopt het proces met ziel en zaligheid; van de viltaankoop tot het drogen van de eindproducten in oude industriële ovens. Maar Klaus’ focus ligt op het design van Mühlbauer en het voorblijven van modetrends. ‘We hebben onze geschiedenis en die kan niemand ons afpakken,’ zegt hij. ‘Maar ik heb niets met nostalgie – we moeten de volgende stap voor zijn.’

Hoeden vanaf €127; muehlbauer.at

Openingsbeeld: Tim E White / Lonely Planet


Volg Lonely Planet op Instagram