Column Dennis Storm: Zien zonder te kijken

Dennis Storm

2007. Mijn eerste reisprogramma, mijn eerste intercontinentale trip en mijn eerste spiegelreflexcamera. Deze foto maakte ik in India, waar exact weet ik niet meer, zelfs de stad durf ik niet met zekerheid te zeggen. Agra, de stad van de Taj Mahal, is mijn beste gok.

Ondanks dat ik de foto nog steeds mooi vind schaam ik mij ervoor. Niet per se voor de foto, die vind ik veelzeggend. Waar ik mij voor schaam is dat ik dat destijds niet zag. Ik zag geen pijn, geen uitzichtloze situatie en geen volledig gebrek aan eigenwaarde. Het enige wat ik zag was een mooie foto. Ik stelde scherp en schoot raak als een plezierjager die voor de kick een beest afschiet. Tijdens die handeling bedacht ik mij geen enkel moment dat ik dit niet kon maken. De waarheid is dat ik veilig in een journalistenbusje zat dat op het punt stond om weg te rijden toen deze man aan mijn raam verscheen. De chauffeur toeroepen dat hij moest stoppen zodat ik de man wat aan kon bieden; dat had ik kunnen doen, maar dat deed ik niet. Ik maakte deze foto en deed dat net zo schaamteloos als hij daar stond te bedelen om een paar roepies.

De afgelopen tien jaar heb ik een groot deel van de wereld mogen zien en die ervaringen hebben mij ten goede veranderd. Destijds zag ik geen man, maar een foto die ik wilde maken. Ik was daar niet om India te ontdekken maar om een programma te maken, een schema af te werken en enkel te bekijken wat ik volgens dat schema moest bekijken. 

De wereld kan een mens meer leren dan welke universiteit ook, maar helaas kreeg ik dat pas later in de gaten. Daadwerkelijk reizen staat los van callsheets, schema’s, to-do lijstjes en verhalen van reizigers die jou zijn voorgegaan herbeleven. Reizen is loslaten, zien waar je terechtkomt, om je heen kijken in plaats van in een rechte lijn richting bezichtigingen rennen. Reizen is leren en openstaan voor het onverwachte en met name dat laatste is moeilijk wanneer je in de ban bent van een overvol schema. ‘Wat is je naam? Heb je altijd zo geleefd? Hoe oud ben je? Heb je kinderen? Hoe gaat het met ze? Heb je dromen? Geloof je nog?’ Nu kan ik slechts fantaseren over de antwoorden, maar als ik destijds de ware betekenis van reizen had geweten zou ik een verhaal bij de foto kunnen vertellen. Niet het mijne, maar dat van de man die schaamteloos bedelde bij een jongen die geen tijd had om te luisteren. 

Deze column verscheen in het februarinummer van Lonely Planet Traveller. Deze kun je hier bestellen.

Openingsbeeld: Dennis Storm