Galicië: verken de tweesprong van de Spaanse en Keltische cultuur

Redactie Lonely Planet

Galicië is officieel geen eigen land, maar deze opvallende noordwestelijke hoek van Spanje, van de rest van het land gescheiden door zowel zijn geografische ligging als zijn cultuur, lijkt in de verste verte niet op het stereotiepe Spanje.

De regionale hoofdstad, Santiago de Compostela, is wereldberoemd: een betoverende stad wiens torenhoge Romaanse kathedraal de hoofdbestemming van de Camino de Santiago bedevaart is. Graaf wat dieper en je ontdekt een regio waar Spaanse en Keltische geschiedenis op unieke wijze samenkomen, compleet met eigen taal en cultuur. Galicië is een fascinerend geheim dat wacht om ontdekt te worden.

Het vruchtbare groene landschap van Galicië | Foto: arousa / iStock

Kliffen en kapen

Wanneer je Galicië binnenreist over de heuvels die het scheiden van de droge vlaktes van Castilië word je verrast door het landschap: het is er groen, rustig en bezaaid met rivieren. Dan bereik je de kust. Galicië heeft 1.200 km aan kustlijn die regelmatig opduikt in lijstjes van Europa’s meest indrukwekkende kliffen en kapen. Hoogtepunten zijn Cabo Ortegal, waar de Atlantische Oceaan samen komt met de Baai van Biskaje, en Cabo Fisterra, op de ruige maar beeldschone Costa da Morta (de Kust des Doods, genoemd naar de honderden schepen die op zijn scherpe rotsen zijn gestrand).

Tussen de met vuurtorens gekroonde kapen buigt de kustlijn landinwaards dankzij een aantal rías. De inhammen aan de westelijke kust, Rías Baixas genaamd, strekken zich wel 30 kilometer landinwaarts. De inhammen aan de noordelijke kust, de Rías Altas, zijn over het algemeen korter maar hebben wel een dramatischer landschap.

De kust is bezaaid met honderden voornamelijk zanderige standen, van de glorieuze twee kilometer lange Praia A Lanzada tot afgelegen, door kliffen omringde baaien als Praia do Picón.

Het is een prachtige kust om af te zwerven. Er zijn vele schilderachtige voetpaden, waaronder de recent geopende Camiño Natural da Ruta do Cantábrico die 133km van Ribadeo naar O Vicedo loopt. Je kunt er ook surfen: Praia de Pantín organiseert elk jaar in augustus/september een World Surf League evenement. Wetsuits zijn verplicht – dit is tenslotte de Noord-Atlatische Oceaan!

Illas Cíes is een van de schiereilanden aan de Rías Baixas | Foto: avarand / iStock

Galiciës enige nationale park, Parque Nacional de las Islas Atlánticas de Galicia, bestaat uit verschillende schiereilanden aan de Rías Baixas. Het juweel van dit park is het autovrije Illas Cíes, een vogelreservaat waar je naar panoramische uitkijkpunten kunt wandelen en met een lagune op de achtergrond kunt luieren op de schitterende Praia das Rodas.

Europa’s beste zeevruchten

Dankzij al die kust en tientallen visdorpjes liggen Galicische markten en tafels vol met zeevruchten die met hun verscheidenheid, kwaliteit en versheid weinig concurrentie kennen in Europa. Je had nooit kunnen dromen dat octopus zo lekker kon zijn als in pulpo á feira – malse schijfjes tentakel besprinkeld met olijfolie en paprikapoeder. Je kunt dit typisch Galicische gerecht ook elders in Spanje wel krijgen, maar het wordt dan pulpo a la gallega genoemd en smaakt nooit zo goed als in Galicië.

De meest geprezen delicatesse van Galicië - percebes | Foto: LucaDAddezio / iStock

Er is een grote veelsoortigheid aan krabben, goede verse vis en massa’s schelpdieren. De meest geprezen delicatesse is percebes (eendenmosselen), die door specialistische percebeiros dapper worden verzameld te midden van op de rotsen beukende golven. Percebes lijken eng veel op klauwen – je houdt de klauw vast, draait het andere uiteinde eraf en eet dan het sappige binnenste op.

Maar het is niet alleen voedsel uit de zee waar Galicië door het hele land bekend om staat. De kwaliteit van het vlees van de rijke weilanden in het binnenland is ook buitengewoon goed. Maar het rust niet op de laueren van zijn kwalitatief hoogstaande ingrediënten: een nieuwe generatie van “Nova cociña galega” chefs is bezig innovatieve smaaksensaties te ontwikkelen in restaurants door heel Galicië. Probeer Abastos 2.0 en O Curro da Parra in Santiago de Compostela, of kies andere opties op Grupo Nove.

Wijnen van de Galicische bodem

Galicische wijnen zijn (nog) niet zo bekend als sommige andere Spaanse wijnen, maar ze zijn flink in opmars – en ze passen perfect bij de Galicische keuken en sfeer. De meest bekende zijn de fruitige, witte albariño wijnen van de Rías Baixas DO (Denominación de Orígen) – wiens charmante, kleine “hoofdstad”, Cambados, is uitgeroepen de de Europese Stad van de Wijn van 2017. Maar je wilt ook de rijke rode mencía wijnen van de steile heuvels van de Ribeira Sacra DO en de witte wijnen van Ribeiro niet missen. Veel Galicische wijnmakerijen bieden proeverijen en/of tours aan.

Kunst in steen

Hier zie je geen witgeschilderde dorpjes. In dit vochtige, noordelijke klimaat is puur natuurlijke steen het beste bestand tegen de elementen. (Ja, de regenachtige reputatie van Galicië is terecht – maar je zou zomaar in een warme, zonnige periode kunnen zitten en zo niet, dan worden de buien vaak afgewisseld door zonneschijn.)

Vergaap je aan de prachtige details van de Kathedraal van Santiago de Compostela | Foto: Luso / iStock

Twee millennia geleden hebben de Galiciërs de Romeinse stad Lucus Augusti (het hedendaagse Lugo) versterkt met een 2km lang circuit van stenen muren en 85 torens die nog altijd overeind staan. Zo’n 800 jaar geleden heeft een steenhouwer, alleen bekend als Maestro Mateo, uit de portiek in de Kathedraal van Santiago de Compostela zo’n 200 Bijbelse figuren gehouwen die tezamen als één van de grootste Romeinse kunstwerken gelden. Er is nauwelijks een dorp te vinden waar geen kleine, oude, stenen kerk staat. Eeuwenoude landhuizen staan overal in het landschap, en enkele ervan zijn nu Galiciës leukste overnachtingsmogelijkheden geworden.

Aan de kant van de weg zie je overal mooie, uit steen gehouwen kruizen die cruceiros genoemd worden – een typisch Galicische kunstvorm die zijn hoogtepunt kende in de 19e eeuwse Cruceiro de Hío, delicaat versierd met belangrijke Christelijke gebeurtenissen, van Adam en Eva tot de kruisiging. Een ander prachtig kenmerk van het landschap zijn de stenen graanbergingen (hórreos) op stenen stelten – de grootste hórreo, bij Carnota, is 34,5 meter lang.

Een ander volk

Galiciërs beschouwen zichzelf als Kelten, verschillend van andere Spanjaarden, en traceren hun oorsprong terug naar een immigratiegolf vanuit het oosten in de eerste eeuw na Christus. Het landschap is bezaaid met grondwerkforten uit die periode, castros genaamd. Het schitterende Monte de Santa Trega in het verre zuidwesten van Galicië biedt de meest spectaculaire voorbeelden van zulke relikwieën. De Galicische taal, Galego, lijkt op Portugees en Castiliaans Spaans, een Romaanse taal die is afgeleid van het alledaagse Latijn dat in de Romeinse tijd werd gesproken – maar bevat ook allerlei woorden van niet-Romaanse, Keltische origine.

De Galicische muziek wordt geleid door de doedelzak | Foto: MIMOHE / iStock

Het juweel van de hedendaagse Keltische cultuur is de Galicische muziek, die wordt geleid door de doedelzak (gaita). Beroemde doedelzakspelers Carlos Núñez en Susana Seivane zijn helden van het Galicische volk. Het gesnerp van straatmuzikanten wervelt dagelijks over het grote plein van Santiago de Compostela, Praza do Obradoiro. Als je een gedenkwaardige Galicische folk jam sessie bij wilt wonen, duik dan op een woensdagavond Santiagos Casa das Crechas in. En als je hier in midden juli bent, dan kun je naar de Rías Altas gaan om het vier-daagse Festival Ortigueira te bezoeken. Hier komen muzikanten uit de hele Keltische muziekwereld samen.

Galicië is de nummer 3 van de niet-te-missen bestemmingen van Europa dit jaar. Benieuwd naar de andere bestemmingen?

Openingsbeeld: PEDRE / iStock