Drijvende dorpen op het Titicacameer in Peru

Redactie Lonely Planet

Vaar op duizelingwekkende hoogte over de diepblauwe wateren van het Titicacameer in Peru naar de drijvende eilanden gemaakt van riet. 

Dora Uispelujano woont op een drijvend eiland gemaakt van riet midden in het Titicacameer. Ze is een vrouw van middelbare leeftijd, gekleed in felle kleuren, met een aanstekende, kakelende lach. In kleermakerszit zit ze samen met haar vriendinnen Anna, Maria en Helena in een kring om de voordelen van een leven op het water op te noemen. ‘Nou, je hoeft geen belasting te betalen,’ zegt ze. ‘En als je buren je te luidruchtig zijn snijd je gewoon je anker door en drijf je weg. Hasta la vista!’ Er volgt een uitbarsting van gelach en de lange vlechten van de vrouwen zwiepen door de lucht. 

Dora Uispelujano | Foto: Philip Lee Harvey / Lonely Planet

Het Uros-volk leeft aan de Peruaanse kant van het grootste meer van Zuid-Amerika. Het meer is 80 kilometer lang en grenst in het oosten aan Bolivia. Al voor de tijd van de Inca’s kozen de Uros ervoor op het water te leven. Ze gebruiken stapels zoetwaterriet, “totora” genoemd, om brede, drijvende eilanden te maken die wel vier meter dik en een kwart hectare groot kunnen zijn. Op het meer drijven meer dan 50 van deze kunstmatige eilanden waar zo’n 1000 Uros leven. Hun hutten zijn bijna volledig van biezen gebouwd, maar de brandende zon weerkaatst op tientallen zonnepanelen die aan de puntdaken bevestigd zijn. 

Er klinkt een rauw, mechanisch gepruttel in de wind. Een meisje van acht of negen gekleed in een fluorescerend roze jurkje zit in een kleine sloep. Ze vaart behendig tussen de eilanden door en passeert grote goudgele, traditionele rieten boten met poema’s als boegbeelden. Dora gaat me voor over haar eiland naar haar huis. Ze heeft een platvoetig loopje dat een beetje op waggelen lijkt; waarschijnlijk het resultaat van vier decennia lang wandelen op het meegevende, onvaste terrein. Ze gebaart naar de familiehut: een ruimte met een laag plafond en kleurige, geborduurde meubels. Er staat een rieten omheining waar ze reigerkuikens houdt en er is een brede open ruimte waar haar man de dagelijkse vangst aan riviervis in de felle middagzon droogt. 

De dorpskleuterschool | Foto: Philip Lee Harvey / Lonely Planet

Het leven is hier niet altijd makkelijk, vertelt Dora. Elke twee weken is er een nieuwe laag gedroogd riet nodig om het eiland te onderhouden en veel Uros ontwikkelen een vorm van reuma doordat ze altijd op een vochtige grond zitten. ‘Maar het is hier wel veilig,’ zegt ze nadrukkelijk. ‘Niet zoals daar.’ Met een achterdochtige blik gebaart ze naar het vasteland, waar in de verte de stad Puno ligt. ‘Zodra onze kinderen weten hoe ze moeten zwemmen zijn er hier op de eilanden eigenlijk geen gevaren.’ Ze grijnst plotseling en er borrelt een lach bij haar naar boven. ‘Tenzij je anker in je slaap wordt doorgesneden en je wakker wordt in Bolivia. Dan heb je een paspoort nodig. Wij geven de voorkeur aan Peru.’

Dit is het laatste deel van een vijfdelige serie over de hoogtepunten in Peru. Lees hier deel deel 1deel 2deel 3 en deel 4. 

Openingsbeeld: Philip Lee Harvey / Lonely Planet