Dompel je onder in de geschiedenis in Visby, Gotland

Redactie Lonely Planet

Reis af naar het Baltische eiland Gotland, voor de zuidoostelijke kusten van Zweden, en je zult snel ontdekken waarom het ook voor de Zweden zelf een geliefde bestemming is.

Op het eiland en in de middeleeuwse hoofdstad Visby voelt het alsof je teruggaat in de tijd. Geplaveide straten, eeuwenoude gebouwen en vestingen die de tand des tijds hebben doorstaan sieren het straatbeeld, allemaal liggend achter een kalksteenmuur die de stad ooit beschermd heeft tegen maroderende legers.

Unesco-beschermd Visby is een uitstekend bewaard gebleven voorbeeld van een Europese Hanseatic League handelsstad. De stad is doordrenkt van een middeleeuwse geschiedenis die teruggaat tot de vroege dertiende eeuw, met meer dan 200 pakhuizen en winkelhuizen in de 13de-eeuwse wallen.

De St Nikolai kyrka is één van de 10 oude ruïnes in Visby en werd in 1230 gebouwd door Dominicaanse monniken | Foto: a40757 / iStock

Een stap terug in de tijd

Visby's status als belangrijke handelsplaats in de Oostzee gedurende de middeleeuwen betekende dat het eiland Gotland zijn eerlijke portie aanvallen en invasies te verduren kreeg. Het meest opmerkelijke was de succesvolle invasie in 1361 door de Deense koning Valdemar Atterdag, die van Gotland een Deense kolonie maakte voordat het in 1645 door Zweden werd geannexeerd.

Ondanks zijn kleine omvang heeft Visby het grootste aantal bewaard gebleven ruïnes in heel Noord-Europa, met 10 kerkruïnes en 27 bewaarde middeleeuwse vestingen van de oorspronkelijke 29 militaire defensieposten die zijn gebouwd om deze te beschermen. Het heeft ook meer kerken binnen zijn muren dan elke andere stad in Zweden. De bouw aan een aantal van deze gebedshuizen begon in de 12de eeuw. Deze gebedshuizen werden gebouwd door rijke families die hun fortuin door middel van handel hadden verdiend toen Visby lid werd van de Hanseatic League. Iconische religieuze bouwwerken waaronder de gotische St Karins kyrka, die in 1233 door de Franciscanen werd opgericht, en de St Nicolai kyrka, gebouwd door Dominicaanse monniken in 1230, liggen allemaal in een straal van vijf tot tien minuten lopen van elkaar.

Al wandelend door de compacte straten tref je op bijna iedere hoek wel middeleeuwse kerkruïnes aan. Vandaag de dag worden hier veel concerten georganiseerd door de unieke sfeer die er op deze eeuwenoude plekken hangt.

Als het op Viking-artefacten en de Noorse mythologie aankomt, ontbreekt Visby zeker niets. Met meer dan 31.000 overblijfselen en voorwerpen die op het hele eiland zijn gevonden, vertellen deze archeologische relieken dat er al ruim 8.000 jaar mensen op Gotland wonen. Menselijke skeletten en stenen gereedschap dat dateert uit de Steentijd (rond 1800 voor Christus) werden rond Stenkyrka, Lummelunda en Big Karlso op het eiland opgegraven, wat ze de oudste resten in Gotland en een van de oudste graven in Zweden maakt. Het indrukwekkende Gotland Historical Museum herbergt veel van deze artefacten. Hier kun je gegraveerde steljes, assen, messen, sikkels, zwaarden, speren, zilver en obelisks zien uit verschillende tijdsperioden. Er zijn artefacten van het stenen en bronzen tijdperk tot aan de Vikingtijd en de Middeleeuwen te vinden.

Visby is omringd door een stenen muur genaamd Ringmuren | Foto: fuchs-photography / iStock

Beleef de geschiedenis in de stad

Geschiedenis leeft zij aan zij met het moderne leven in Visby. De stad is omheind in een middeleeuwse 3,5 km lange stenen muur genaamd Ringmuren, die in de 13de eeuw werd gebouwd om de stad te beschermen tegen indringers. De muur werden gevormd uit een mengsel van kalksteen, klei en mortel, en er zijn drie hoofdingangen in de stad en meer dan 50 torens. Er staan borden langs de wandeling die bezoekers informatie geven over belangrijke vestingen, stenen gebouwen en kerkruïnes rondom Visby.

Binnen de muren zijn er ongeveer 200 goed bewaard gebleven stenen gebouwen, sommige met gotisch-geïnspireerde gevels, anderen met puntige, gestapelde gevels. Klassieke 18de-eeuwse houten huisjes met hun karakteristieke groen geverfde deuren zijn door de stad verspreid en verbonden door smalle, geplaveide steegjes en stenen bogen.

Maar het meest iconische bouwwerk van Visby is het dieprode houten Burmeister House, gelegen in het hart van het Donners platsplein, dat door de Duitse koopman Hans Burmeister halverwege de 17de eeuw werd gebouwd. Gedurende de zomer doet het dienst als een museum waar je je kunt verwonderen aan het barok-geïnspireerde decor, historische openhaarden van zandsteen en schilderijen van de Zweedse kunstenaar Johan Bartsch.

Almedalen is het belangrijkste park van Visby | Foto: achiartistul / iStock

Verken het hedendaagse Visby

Locals wonen en werken in de historische gebouwen van Visby en veel winkels, bedrijven en restaurants eren de geschiedenis van de stad door middel van middeleeuwse en nautische details in hun interieur.

Visby's belangrijkste park, Almedalen (De Elmvallei), heeft zijn naam te danken aan de elmbomen die daar in de jaren 70 van de 19de eeuw werden geplant. Vandaag de dag is het park zwaar verbonden met de Zweedse politiek. Almedalen fungeert als de locatie waar prominente politici van Zweedse politieke partijen hun toespraken en debatten houden in de eerste week van juli, tijdens Almedalsveckan (De Week van Almedal).

Strandpromenaden (De Strandpromenade), dat onlangs gerenoveerd is, is een 5 kilometer lang wandel- en fietspad dat langs de noordkust van Visby loopt. Een rustige wandeling langs de promenade neemt je mee langs mijlmarkeringen zoals vestingen, torens, ruïnes en stranden. Gotland's 800 kilometer lange kustlijn biedt een panoramisch uitzicht op de Baltische Zee en loopt langs de promenade van Visby, terwijl de zonsondergang een prachtig uitzicht op de zee biedt.

In augustus worden de straten van Visby gevuld met narren, boeren en verhalenvertellers, terwijl de lokale bevolking terugkeert naar de middeleeuwen voor de populaire Medeltidsveckan (Middeleeuwse Week). De pleinen en de smalle steegjes van de stad worden omgetoverd tot levendige, adembenemende marktplaatsen met steekspelende ridders en tovenaars. De Middeleeuwse Week omvat tevens een programma van muzikaal vermaak, historische lezingen en theater ter viering van de rijke geschiedenis van Visby.

Reizen naar Visby kan per veerboot of vliegtuig | Foto: Fotonen / iStock

Zo kom je er

Gotland ligt 90 km van het Zweedse vasteland en is bereikbaar via veerboot of lucht. De luchthaven ligt 4 km van de stad en luchtvaartmaatschappijen zoals SAS vliegen vanuit Stockholm en Göteborg; de vlucht duurt ongeveer 30-40 minuten. Drie uur-durende ferryovergangen vanaf Nynashamn, ten zuiden van Stockholm, en Oskarshamn in Småland zijn een populaire transportmethode naar Gotland. Als je op zoek bent naar historische accommodatie is het Clarion Hotel Wisby een aanrader, dat gevestigd is in een voormalig 17de-eeuws magazijn in de oude binnenstad. Het hotel combineert de middeleeuwse ambiance met het Scandinavische modernisme.

Gotland is de nummer 2 van de niet-te-missen bestemmingen van Europa dit jaar. Benieuwd naar de andere bestemmingen?

Openingsbeeld: Rolf_52 / iStock