Op glad ijs: zomer in Groenland

Redactie Lonely Planet
Op glad ijs: zomer in Groenland

Groenland was ooit een land dat enkel door de moedigste ontdekkingsreizigers werd bezocht, maar tegenwoordig verwelkomt het land met het bijzonder fragiele landschap bezoekers van over de hele wereld. Ontdek Groenland in de zomer.

Zomer is het strengste seizoen voor de sledehonden van Ilulissat, in het westen van Groenland. Vanaf de rotsachtige rand van het dorp staren ze onheilspellend naar de voorbijganger; de volwassen honden aan kettingen, hun felle wintergeest verpletterend. Deze wolfachtige wezens zijn gemaakt voor de genadeloze kou en het zee-ijs. Het verleidelijke licht en de warmte van de zomer brengen niets dan opsluiting, verveling en iets wat bij vernedering in de buurt komt. Af en toe gaat er een treurige huil de lucht in en tientallen gemuilkorfde snuiten wijzen omhoog om zich erbij aan te sluiten.

De kleurrijke huizen van Ilulissat in het duister | Foto: nevereverro / iStock

Groenlanders zien hun honden als hulpmiddelen, geen huisdieren. Van hartje winter tot ver in het voorjaar worden ze als teams in het harnas gehesen om jagers (en toeristen) over het schitterende ijs te trekken, op zoek naar zeehonden, vissen en poolvossen. De afgelopen jaren zijn de wateren van Disko Bay, aan de westkust van Groenland, echter nauwelijks bevroren. De lange jachtexpedities zijn ingekort en veel van de Groenlandse honden kunnen zo hun brood niet meer verdienen.

‘Vroeger had ik 25 honden, nu heb ik er nog maar negen,’ vertelt Konrad Seblon, terwijl we naar de ontblote tanden van een van zijn roedelleiders staan te kijken. ‘Wat heb je met de anderen gedaan?’ vraag ik. ‘Ik moest van ze af.. in de kop geschoten,’ antwoordt Konrad met de emotie van een man die benzine staat te tanken. Groenlanders zijn niet van de sentimentaliteit. Dit is de meest noordelijke grens van de menselijke beschaving. Overleven is een uitdaging; dat is altijd zo geweest.

Een aangelijnde husky kijkt uit over Disko Bay | Foto: PhilWilco / iStock

Dit is ook de reden waarom Groenland zo fascinerend is voor mensen van buitenaf. Nergens anders op aarde heerst er zo’n rauwe eenzaamheid als hier. Een eiland negen keer zo groot als het Verenigd Koninkrijk met een bevolking van minder dan 60.000 - evenveel als de gemeente Zeist. Tachtig procent van Groenland is permanent bedekt met een enorme laag ijs. De zon komt nooit op, of gaat nooit onder - er zit weinig tussenin.

De voorouders van Konrads moeder maakten deel uit van een van de Inuit-migraties vanuit het noorden van Canada. Er veranderde in meer dan 1000 jaar tot halverwege de vorige eeuw bar weinig in de cultuur van het land. Walvissen, zeehonden en vissen waren de pijlers van niet alleen de voeding van de Groenlanders, maar ook de cultuur; de verbeelding van het leven zelf.

Traditionele Inuit laarzen van zeehondenbont | Foto: oversnap / iStock

Schuilplaatsen aan de kust werden gebouwd van steen, maar zeehondenmagen werden gebruikt als ramen, door uitgerekt te worden tot ze strak en doorschijnend waren. Walvisvet werd gebruikt als lampolie, en de botten werden tot gereedschap en meubels gevormd.  En de rammelaars van kinderen waren (als je de volksverhalen moet geloven) gemaakt van de snavels van papegaaiduikers.

Konrad is niet geïnteresseerd in papegaaiduikers. Hij draagt een leren jas en Ray Ban-bril, en is entrepreneur. Als zelfbenoemde “toeristenconsultant” probeert hij het maximale te halen uit de groeiende belangstelling voor Groenland onder reizigers die wel van een wild avontuur houden.

Een boot tussen de ijsschotsen in Groenland | Foto: Mlenny / iStock

Wandelen is slechts een van de opties in Ilulissat, een plaats die zich opnieuw heeft uitgevonden als magneet voor adventure tourism. Een prachtige, houten promenade loopt van de stad tussen veenmoerassen en granieten rotsen naar het ijsfjord, ongeveer anderhalve kilometer ten zuiden van het dorp. Veel bezoekers kiezen echter voor de wat duurdere optie: ter zee of lucht. Als het weer het toelaat vertrekken er helikoptertrips vanaf het kleine vliegveld van Ilulissat, en veel van de vissersboten in de haven geven ijsbergtours.

Konrad blijkt connecties te hebben met een fantastische bebaarde zeerot met een oude vissersboot. Binnen enkele minuten varen we om een kaap en verliezen we de compacte, levendig gekleurde houten huizen van Ilulissat uit het oog. We treden een wereld binnen die volledig verwijderd zie van elke menselijke schaal.

IJsbergen in het water nabij Ilulissat | Foto: Explora_2005

Rondom ons drijven torenhoge ijskastelen en -kathedralen met spitsen; in de verte drijft een enorme ijsberg van haast geometrische precisie, die aan de bovenkant recht is afgeschaafd, alsof een reusachtige hand er langs is gescheerd. Onze kleine boot pruttelt richting een stuk ijs ter grootte van een oceaanstomer - op z’n minst 40 meter hoog en te breed om te meten. Hier en daar steken scherven van blauw ijs Door het verblindende wit. De schipper stopt de motor en de stilte omhult ons. Ik ben onder de invloed van deze wereld, overweldigd door de etherische schoonheid, het pure licht en de enormiteit.

Openingsbeeld: kjekol / iStock


Volg Lonely Planet op Instagram