Alternatief Andesgebergte: de fascinerende ruïnes van Peru naast Machu Picchu

Redactie Lonely Planet

Machu Picchu trekt als een van de aantrekkelijkste ervaringen van Zuid-Amerika duizenden reizigers per dag, die hun hart ophalen bij de oude ruïnes. Hoewel de majestueuze stenen citadel misschien wel de populairste archeologische plek op het continent is, zijn er genoeg andere wonderen van de Inca’s die de moeite waard zijn om te bekijken in Peru.

Als ruïnes je fascineren is Peru een uitstekende bestemming voor het verkennen van boeiende, oude verblijven – het hele land staat vol met historische plekken die licht werpen op zijn vroege beschavingen.

Deze minder bekende Inca sites zijn op hun eigen wijze verbluffend. Door je reis naar Machu Picchu te combineren met een bezoek aan een van de andere ruïnes, krijg je een unieke blik op de rijke cultuur van de Andes van Peru.

Ollantaytambo: de spectaculaire tussenstop van de Heilige Vallei

De stad Ollantaytambo, of gewoon Ollanta voor de lokale bevolking, is een van de populairste vertrekpunten voor de Inca Trail (zie openingsfoto). Maar het is de moeite waard om een speciale tussenstop te maken van een halve dag, om de ruïnes te ontdekken die aan het begin (of het einde) van de bekendste trektocht van Zuid-Amerika liggen. De steile terrassen die het fort bewaken (met een ceremonieel platform dat de moeite waard is om te bekijken, na de trektocht naar de top) is een van de weinige plaatsen waar de Spaanse veroveraars in een belangrijke slag tegen de Inca’s een nederlaag leden.

Kuier langs de uitgestrekte gronden voor een kijkje in de fascinerende woningen onder de terrassen of geniet van een indrukwekkende zonsopgang over de gigantische site met een tocht naar Pinkulluna, op de berg die op de route ligt. Vermijd de massa door de nacht door te brengen in de stad en vroeg op te staan, om de plek in alle rust te bekijken; als je van dagtripjes houdt, neem dan de rechtstreekse bus vanaf Urubamba, of ga met de bus of trein vanaf Cuzco.

Choquequirao: meer dan de “zusterstad” van Machu Picchu

De vierdaagse rondreis naar de "mini-Machu Picchu" is slopend, maar de moeite zeker waard | Foto: rchphoto / iStock

Zoals je de Inca Trail moet trotseren om Machu Picchu te bereiken, moet ook een bezoek aan Choquequirao worden verdiend door de stoutmoedigste hikers. Een slopende vierdaagse rondreis diep in de Andes is de enige manier om toegang te krijgen tot deze afgelegen ruïnes. Ze staan bekend als de “zusterstad” van de bekendste Inca site in Zuid-Amerika als gevolg van hun opvallende gelijkenissen in lay-out: een spectaculaire serie van terrassen rondom een centraal plein.

Maar een kleine zus is zij niet; populaire opvattingen verwijzen naar Choquequirao als een “mini-Machu Picchu”, terwijl het waarschijnlijk de grotere is van de twee. Het schijnt dat slechts 30% van de plek is opgegraven.

De regering van Peru heeft plannen goedgekeurd, tot grote zorg van erfgoed- en natuurbeschermers, voor de aanleg van het eerste kabelbaansysteem van het land. Daarmee moeten vanaf 2017 meer bezoekers in staat worden gesteld om toegang te krijgen tot Choquequirao, uit Kiuñalla. Ga er snel heen, nu het nog rustig en afgelegen voelt. Na de lange klimtocht langs de hellingen van de Vilcabamba-bergketen voelt de schitterende grootsheid van deze oude citadel nu nog als een welverdiende beloning.

Sacsaywamán: het metselwerkwonder van het Incarijk

De naam Sacsaywamán wordt door veel reizigers onthouden door het ezelsbruggetje "sexy woman" | Foto: mariusz_prusaczyk / iStock

De naam betekent in het Quechua zo veel als “Tevreden Valk”, en Sacsaywamán stelt zijn bezoekers (vliegend of anderszins) inderdaad tevreden met zijn intrigerende schoonheid. De stenen van de zigzagmuren die het drielaagse complex (met uitzicht op Cuzco) vormen, zijn gestapeld met een precisie die je op geen andere archeologische plek ziet. Het 15e-eeuwse metselwerk van deze ruïnes, gebouwd tijdens het bewind van keizer Pachacútec, is werkelijk een sterk, technisch staaltje van de Inca’s.

Individuele kalkstenen blokken van verschillende afmetingen (de funderingstenen wegen bijna 300 ton) sluiten met Tetris-achtige precisie, naadloos op elkaar aan en blijven stevig liggen - zelfs zonder cement. Een velletje papier zou nog niet tussen de kieren passen van deze oude puzzel, de locatie van het jaarlijkse Inti Raymi festival van Peru: een kleurrijke viering van de Quechuacultuur, ter ere van de zonnegod van de Inca’s.

Pauzeer langs de weg tussen Sacsaywamán en Cuzco om een handgemaakte souvenir op te pikken bij een van de lokale vrouwen in traditionele kledij, of poseer voor een foto met een van hun guitige alpaca’s.

Moray: mysterieus proefterrein van de oude landbouw

De microklimaten van de terrassen van Moray maakten deze ruïne voor de Inca's een belangrijke locatie voor agrarische experimenten | Foto: Byelikova_Oksana / iStock

De amfitheaterachtige opstelling van de concentrische terrassen van Moray zien eruit als een elegante vertoning van archeologische eenvoud. Maar volgens sommige theorieën maakt hun variatie in breedtes en dieptes in de aarde (met als uitersten 30 meter diep en 220 meter breed) elk een unieke, complexe testkeuken voor agrarische experimenten van de Inca’s.

Elk niveau van de archeologische site heeft een eigen microklimaat, met temperatuurafwijkingen van 15ºC tussen het bovenste en het laagste punt. Wetenschappelijke studies melden dat elke grondsoort is geïmporteerd vanuit het hele Incarijk. Deze onderscheidende kenmerken zorgden ervoor dat de boeren het verbouwen van verschillende gewassen konden testen. Zo konden ze de optimale groeiomstandigheden voor verschillende soorten bepalen, zodat ze precies wisten welke gewassen het beste zouden groeien op verschillende plekken in het land. Ondanks dat de ruïnes van Moray misschien ver buiten de gebaande paden lijken te liggen, zijn ze relatief gemakkelijk te bereiken per voet of met de fiets vanaf het dorp Maras, of per taxi of bus vanaf Urubamba.

Pisac: een moment voor vreedzame reflectie langs een waterval van terrassen

Geniet vanaf Pisac van het uitzicht over de Heilige Vallei | Foto: PytyCzech / iStock

De Incacitadel Pisac (met uitzicht op het rustige dorpje met dezelfde naam) wordt in vergelijking met andere archeologische plekken in de regio door een stuk minder toeristen bezocht. Dat maakt het de perfecte plek voor reflectieve rust, terwijl je geniet van een spectaculair uitzicht over de Heilige Vallei. De sierlijke kromming van de trapsgewijze terrassen liggen vreedzaam naast elkaar tegen de imposante, scherpe pieken van het omliggende landschap van de Andes.

Een complex systeem van oude baden en waterfonteinen, altaren, een ceremonieel platform en een van de resterende intihuatanas van Peru (rituele stenen gerelateerd aan de astronomische klok en Incakalender) dragen bij aan de raadselachtige sfeer van deze ruïnes. Vergeet niet te langs te gaan bij de populaire ambachtmarkten in de stad eronder om de kleurrijke waren te bekijken, met de hand gemaakt door de gastvrije bevolking.

 Openingsbeeld: rchphoto / iStock