Het Groningse goud

Gesponsord door Visit Groningen
Het Groningse goud

De regio Oldambt in Oost-Groningen is een verborgen parel met weidse vergezichten en velden vol wuivend koren. Deze dunbevolkte streek was ooit de graanschuur van Europa – nergens groeit het zo uitbundig als hier op de vruchtbare kleigrond. Op een roadtrip door de regio beleef je de intrigerende geschiedenis én proef je de overheerlijke producten die het Groningse goud nieuw leven inblazen.  

‘Oldambt heeft een ruwe schoonheid, het is on-Nederlands leeg. In Amsterdam loop je over de hoofden heen, maar hier kun je op een polderweg tegen de wind in de hele wereld verwensen en er niemand die je hoort,’ vertelt auteur Frank Westerman. Precies20 jaar geleden verscheen zijn bestseller De graanrepubliek, het verhaal over de verandering van het Nederlandse landschap in de afgelopen eeuw, verteld aan de hand van de opkomst en teloorgang van de Groninger graanbaronnen. Herenboeren diein de champagnejaren eind 19de eeuw zo rijk werden dat ze de uitbundigste paleisjes lieten bouwen als voorhuizen bij hunboerenschuren. Het was een wereld van verschil met de arme arbeiders die voor een hongerloon hun land bewerkten en dit leidde dan ook tot grote sociale spanningen in de regio.

De 19de-eeuwse boerderij Hermans Dijkstra | Foto: Stella Dekker

Van erf naar werf

De intrigerende boerengeschiedenis is nog steeds zichtbaar in Oldambt. In het dorpje Midwolda, een mooi startpunt voor een roadtrip, doet de 19de-eeuwse boerderij Hermans Dijkstra met zijn Engelse slingertuin qua statigheid niks onder voor de even verderop gelegen Ennemaborg uit de 14de eeuw. De rijkdom van de herenboeren hield echter geen stand; met de opkomst van de megaboerderijen in de VS en Oost-Europa daalde de graanprijs en in de jaren 90 van de vorige eeuw lagen grote stukken grond in het gebied braak. Het koste meer geld om de akkers te bewerken dan de oogst zou opleveren. Om het tij te keren werd er een opmerkelijke beslissing gemaakt om de vruchtbare polders weer onder water te zetten. Het resultaat is een immens watergebied midden in Oldambt: Blauwe Stad. Nu rijd je bij de oevers van het Oldambtmeer in Midwolda langs oude graanschuren die zijn omgebouwd tot bootstallingen. Zonovergoten caféterrassen bieden uitzicht op het meer, waar huurbootjes heen en weer pendelen.

Het Gronings goud | Foto: Stella Dekker

De Graanrepubliek

Toch eindigt het verhaal van de graanboeren hier niet. Tegen alle verwachtingen in begonnen begin deze eeuw de graanprijzen weer te stijgen en kleine graanboeren als Boelo Tijdens, zevende generatie van de familie die centraal staat in De graanrepubliek, wisten zich staande te houden. Boelo trekt vandaag de dag op zijn boerderij recordoogsten graan uit de zware zeeklei omhoog. Ook is er een hernieuwde interesse in de kwaliteit van het Groningse goud. In Bad Nieuwschans is een oude locomotiefloods pal aan de Duitse grens omgetoverd tot De Graanrepubliek. In een industriële setting van baksteen, gietijzer en Amerikaans grenen wordt de smederij getransformeerd tot een restaurant waar de vele toepassingen van kwaliteitsgraan in het zonnetje worden gezet. Ook is er ruimte vooreen bakkerij, bierbrouwerij, destilleerderij en een pastamaker die zulke heerlijke versepasta maakt, dat het zelfs geëxporteerd wordt naar een toprestaurant in Italië. Bezoek je De Graanrepubliek, dan kun je in de winkel naast de bakker zelf het verse brood en de pastaproeven. Eind dit jaar gaan ook het restaurant, de brouwerij en de destilleerderij open voorpubliek.

Akkers en kwelders

Rijd je van Bad Nieuweschans dwars door de velden richting het noorden, dan wordt het vlakke land plots onderbroken door een oude zeedijk, meer dan 250 jaar geleden aangelegd om dit gebied in te polderen. Dichter bij de zeearm Dollard rijd je over jonger land en achter de nieuwste dijk wachten de kwelders. Bij Nieuwe Statenzijl, het meest noordoostelijke stukje Nederland, is het niet het koren dat wuift in de wind, maar het riet. Hier ontmoet de getijdenrivier de Eems het zilte water van de Waddenzee. Een smalle houten pier leidt naar een buitendijkse vogelkijkhut, waar je op een mooie dag met een beetje geluk naast de vele wadvogels ook zeehonden en bruinvissen kunt spotten. Een prachtig gezicht, maar auteur Frank Westerman heeft zijn hart verloren aande eindeloze zomervelden van goudgeel koren in de regio. ‘De oude dijken zijn dan net tribunes om van de weidsheid van het land te genieten’.

Openingsbeeld: Stella Dekker

   

  

Lonely Planet heeft dit artikel gecreëerd voor Visit Groningen. De redactionele uitingen zijn van Lonely Planet zelf en reflecteren ons beleid van redactionele onafhankelijkheid en onpartijdigheid. 

Er gaat niets boven Groningen! Ontdek meer van deze prachtige provincie op www.visitgroningen.nl


Volg Lonely Planet op Instagram